កម្ពុជា-វៀតណាម៖ គោលដៅពាណិជ្ជកម្ម ២០ពាន់លានដុល្លារ — តើវាអាចទៅរួចទេ?

នៅព្រឹកថ្ងៃទី ១៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានអនុញ្ញាតឱ្យឯកឧត្តម Trinh Van Quyet សមាជិកការិយាល័យនយោបាយ និងជាប្រធានគណៈឃោសនាមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម ចូលជួបសម្ដែងការគួរសម នៅវិមានសាមគ្គីភាព នៃព្រឹទ្ធសភា។ ក្នុងជំនួបនោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសម្ដែងនូវចក្ខុវិស័យមួយប្រកបដោយមហិច្ឆតា៖ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម គួរតែឡើងដល់ ២០ ពាន់លានដុល្លារ នាពេលអនាគត។

តួលេខនេះគឺធំសម្បើមបើប្រៀបធៀបទៅនឹងទំហំពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្នរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទោះយ៉ាងណា វាមិនមែនជាការស្រមៃឆ្ងាយពេកទេ ប្រសិនបយើងក្រឡេកមើលទំនាក់ទំនងដ៏រឹងមាំរវាងថ្នាក់ដឹកនាំ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយុទ្ធសាស្ត្រ និងផែនការអបអរសាទរខួប ៦០ ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងការទូតនៅឆ្នាំ ២០២៧។

អត្ថបទនេះនឹងវិភាគពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី កត្តាជំរុញថ្មីៗ និងឱកាសដែលអាចធ្វើឱ្យគោលដៅ ២០ ពាន់លានដុល្លារក្លាយជាការពិត។

ទំហំពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្ន និងគម្លាតដែលត្រូវបំពេញ

ដើម្បីវាយតម្លៃពីលទ្ធភាពនៃគោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារ យើងត្រូវយល់ពីទំហំពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជា និងវៀតណាម និងកត្តាអ្វីខ្លះដែលកំពុងជំរុញកំណើននេះ។

១. ស្ថានភាពពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្ន

វៀតណាមគឺជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេទីពីររបស់កម្ពុជា (បន្ទាប់ពីចិន)។ ទិន្នន័យពីប្រភពផ្សេងៗគ្នាបង្ហាញពីតួលេខខុសៗគ្នា ប៉ុន្តែទំនោរទូទៅគឺ កំណើន៖

ឆ្នាំ	ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុប (លានដុល្លារ)	កំណើន	ប្រភព
២០២៣	៦.៥៨០	–	RFI
២០២៤	៧.៨០០	១៧.៥%	Vietstock / RNK
២០២៥	៧.៧៩២	-១% (ធ្លាក់បន្តិច)	Vietstock

ទោះបីជាមានការធ្លាក់ចុះបន្តិចនៅឆ្នាំ ២០២៥ (ប្រហែល ១%), ប៉ុន្តែសូចនាករនៅដើមឆ្នាំ ២០២៦ បង្ហាញពីសក្តានុពលកំណើនយ៉ាងខ្លាំង។

ក្នុងរយៈពេល ត្រឹមតែ ២ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ (មករា-កុម្ភៈ) ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីបានលើសពី ១.២៧ ពាន់លានដុល្លារ។ គួរកត់សម្គាល់ថា នេះគឺជារយៈពេល ត្រឹមតែ ២ ខែប៉ុណ្ណោះ!

២. គម្លាតដែលត្រូវបំពេញ

ប្រសិនបើគិតតាមរយៈតួលេខផ្លូវការ៖

• ទំហំពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ ២០២៥៖ ~៧.៨ ពាន់លានដុល្លារ។
• គោលដៅ៖ ២០ ពាន់លានដុល្លារ។

នេះមានន័យថា កម្ពុជា និងវៀតណាមត្រូវការបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មប្រហែល ២,៥ ដង ពីកម្រិតបច្ចុប្បន្ន។ ទោះបីជាវាជាគោលដៅដ៏មហិច្ឆតាក៏ដោយ វាមិនមែនជាការមិនអាចទៅរួចនោះទេ។

៣. ទំនិញសំខាន់ៗក្នុងពាណិជ្ជកម្ម

ការយល់ដឹងពីរចនាសម្ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មជួយឱ្យយើងដឹងថាវិស័យណាខ្លះអាចត្រូវបានជំរុញឱ្យមានកំណើនកាន់តែខ្លាំង។

កម្ពុជានាំចេញទៅវៀតណាម

វិស័យ កសិកម្ម គឺជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់៖

• អង្ករ
• កៅស៊ូ
• គ្រាប់ស្វាយចន្ទី
• ពោត, ចេក, ស្វាយ, ថ្នាំជក់
• ផលិតផលកែច្នៃពីកសិកម្ម

កម្ពុជានាំចូលពីវៀតណាម

• សម្ភារៈសំណង់
• គ្រឿងចក្រ, គ្រឿងបន្លាស់, និងប្រេងឥន្ធនៈ
• ជីកសិកម្ម
• គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងឧបករណ៍អគ្គិសនី 

ការនាំចូលទាំងនេះគឺចាំបាច់សម្រាប់ វិស័យសំណង់ កសិកម្ម និងការផលិត នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

៤. កម្លាំងជំរុញកំណើនសំខាន់ៗ

មូលហេតុដែលគោលដៅ ២០ ពាន់លានដុល្លារអាចទៅរួច គឺដោយសារមានកត្តាជំរុញជាច្រើន៖

• កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម៖ កិច្ចព្រមព្រៀងជំរុញពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ២០២៥-២០២៦ បានបង្កើតក្របខ័ណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីធានាលំហូរដើមទុនឆ្លងដែន។
• កិច្ចសហប្រតិបត្តិការវិនិយោគ៖ ប្រទេសទាំងពីរកំពុងសហការគ្នាក្នុងការជំរុញការវិនិយោគ ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍។
• ការធ្វើសមកាលកម្មហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំពុងត្រូវបានធ្វើឡើងដើម្បីភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន, ថាមពល, ការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល, និងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។
• ការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធ៖ ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចកំពុងផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងប្រកបដោយចីរភាព ជាពិសេសក្នុងវិស័យ បច្ចេកវិទ្យា, កសិកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់, និងថាមពលបៃតង។

ទស្សនវិស័យ៖ បើទោះបីជាទំហំពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្ននៅមានគម្លាតឆ្ងាយពីគោលដៅក៏ដោយ, កំណើននៅត្រីមាសទីមួយគឺវាសន្មត់ថានឹងកើនឡើងខ្លាំងជាងមុន។ ពាណិជ្ជកម្មដែលឈានដល់ជាង ១,២៧ ពាន់លានដុល្លារក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ២ ខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៦ គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយ ហើយអាចបកប្រែទៅជាទំហំប្រហែល ៧.៦២ ពាន់លានដុល្លារ ប្រសិនបើនិន្នាការនេះបន្តសុទ្ធសាធ។

ទំហំពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្ន (ប្រហែល ៧.៨ ពាន់លានដុល្លារ) គឺនៅឆ្ងាយពីគោលដៅ ២០ ពាន់លានដុល្លារ។ ទោះយ៉ាងណា, ការចូលជាធរមាននៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម, ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ, និងការធ្វើពិពិធកម្មរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច គឺជាកត្តាដែលអាចជួយបង្កើនល្បឿនពាណិជ្ជកម្មបានយ៉ាងខ្លាំងក្លា។

តើអនាគតនឹងមានការផ្លាស់ប្តូរអ្វីខ្លះ?

ប្រសិនបើកម្ពុជា និងវៀតណាមចង់សម្រេចគោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារ កត្តាជំរុញចាស់ៗ (ដូចជា កសិកម្មបុរាណ និងការនាំចេញវត្ថុធាតុដើម) គឺមិនគ្រប់គ្រាន់នោះទេ។ ភាគីទាំងពីរកំពុងពឹងផ្អែកលើ កម្លាំងជំរុញថ្មីៗ មួយចំនួនដើម្បីបង្កើនល្បឿនពាណិជ្ជកម្ម។

១. ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតភ្ជាប់

ការតភ្ជាប់រូបវន្តកាន់តែប្រសើរឡើង គឺជាកត្តាកំណត់ដ៏សំខាន់មួយ។

• ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត៖ គម្រោងនេះ (ប្រវែង ១៣៥ គីឡូម៉ែត្រ) កំពុងសាងសង់ ហើយគ្រោងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៦-២០២៧។ នៅពេលបញ្ចប់ វានឹងកាត់បន្ថយពេលវេលាធ្វើដំណើរពីភ្នំពេញទៅកាន់ព្រំដែនបាវិត (ជាប់នឹងវៀតណាម) ពីច្រើនម៉ោងមកត្រឹមប្រហែល ២០ នាទី។ នេះជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងអ្នកដំណើរយ៉ាងខ្លាំង។
• ផ្លូវល្បឿនលឿនហូជីមិញ-ម៉ុកបៃ៖ នៅត្រើយម្ខាង វៀតណាមកំពុងសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនប្រវែង ៥១ គីឡូម៉ែត្រ ដែលភ្ជាប់ទីក្រុងហូជីមិញទៅកាន់ព្រំដែនម៉ុកបៃ។ ការតភ្ជាប់ផ្លូវល្បឿនលឿនទាំងពីរនេះនឹងបង្កើតជា ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ រវាងរាជធានីទាំងពីរ។
• ច្រកព្រំដែនថ្មី៖ ភាគីទាំងពីរកំពុងពិភាក្សាបើកច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិបន្ថែមទៀត ដើម្បីសម្រួលដល់លំហូរទំនិញ និងមនុស្ស។

២. កិច្ចសហប្រតិបត្តិការថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទន់

• ការតភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនី៖ កម្ពុជានិងវៀតណាមកំពុងសហការលើការភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនី ដើម្បីឱ្យកម្ពុជាអាចនាំចូលថាមពលស្អាតពីវៀតណាម និងផ្ទុយមកវិញ។ នេះមិនត្រឹមតែជួយដល់សន្តិសុខថាមពលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជំរុញការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលទៀតផង។
• ការសម្របសម្រួលព្រំដែនឌីជីថល៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ បង្អួចតែមួយអាស៊ាន (ASEAN Single Window) និងការសម្របសម្រួលនីតិវិធីគយតាមឌីជីថល នឹងកាត់បន្ថយពេលវេលា និងថ្លៃដើមនៃការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងដែន។

៣. ការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម

• ពីវត្ថុធាតុដើម ទៅកាន់ផលិតផលកែច្នៃ៖ កម្ពុជាកំពុងលើកទឹកចិត្តដល់ការកែច្នៃកសិផលក្នុងស្រុក (ដូចជា ស្វាយចន្ទី អង្ករ) មុនពេលនាំចេញទៅវៀតណាម។ នេះបង្កើនតម្លៃបន្ថែមនៃទំនិញនាំចេញ។
• ការវិនិយោគឆ្លងដែន៖ ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមកំពុងបង្កើនការវិនិយោគនៅកម្ពុជាក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មកែច្នៃ និងថាមពល។ ការវិនិយោគនេះជួយពង្រឹងសមត្ថភាពផលិតកម្មក្នុងស្រុករបស់កម្ពុជា ហើយផលិតផលទាំងនោះអាចនាំចេញទៅវៀតណាម ឬប្រទេសទីបី។

៤. ការប្តេជ្ញាចិត្តថ្នាក់ដឹកនាំ

កត្តាទន់ ប៉ុន្តែសំខាន់បំផុត គឺ ឆន្ទៈនយោបាយ។

• សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានប្តេជ្ញាចិត្តផ្ទាល់ចំពោះគោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារ។
• ភាគីទាំងពីរកំពុងសម្របសម្រួលគ្នាយ៉ាងសកម្មតាមរយៈ គណៈកម្មការចម្រុះ (JBC) និងយន្តការទ្វេភាគីផ្សេងៗ។
• ការរៀបចំខួប ៦០ ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងការទូតនៅឆ្នាំ ២០២៧ នឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាឱកាសដើម្បីប្រកាសពីសមិទ្ធផលពាណិជ្ជកម្ម និងកំណត់គោលដៅថ្មីៗ។

ការវាយតម្លៃ៖ ប្រសិនបើកម្លាំងជំរុញថ្មីទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព, កំណើនពាណិជ្ជកម្មអាចនឹងមិនមែនគ្រាន់តែជាលីនេអ៊ែរទេ (ឧ. ៧.៨ → ២០) ប៉ុន្តែអាចនឹងមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះចូលជាធរមានពេញលេញ។ ទោះយ៉ាងណា នេះទាមទារពេលវេលា (៣-៥ ឆ្នាំ) និងការសម្របសម្រួលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការព្រំដែន និងការជឿទុកចិត្ត

កត្តាសំខាន់មួយទៀតដែលជះឥទ្ធិពលដល់ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី គឺ ស្ថិរភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។ បើគ្មានសន្តិសុខ និងការទុកចិត្តគ្នាទេ ការវិនិយោគ និងការដឹកជញ្ជូនទំនិញនឹងប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យធំ។

១. សន្តិភាព និងសន្តិសុខតាមព្រំដែន

ក្នុងជំនួបជាមួយគណៈប្រតិភូវៀតណាម សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានកោតសរសើរចំពោះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ល្អ រវាងអាជ្ញាធរព្រំដែននៃប្រទេសទាំងពីរ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សន្តិសុខ និងសន្តិភាពត្រូវបានរក្សាយ៉ាងរឹងមាំនៅតាមព្រំដែន ហើយភាគីទាំងពីរបន្តសហការគ្នាដើម្បីទប់ស្កាត់ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដូចជា ការជួញដូរគ្រឿងញៀន ការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងការធ្វើចំណាកស្រុកខុសច្បាប់។

នេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្ម ពីព្រោះ៖

• វិនិយោគិនទទួលបានទំនុកចិត្ត៖ ពួកគេដឹងថាទ្រព្យសម្បត្តិ និងកម្មកររបស់ពួកគេមានសុវត្ថិភាព។
• ការដឹកជញ្ជូនទំនិញមានភាពរលូន៖ គ្មានការរំខានដោយសារជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ឬបញ្ហាសន្តិសុខផ្សេងៗ។

២. ការបើកច្រកព្រំដែនថ្មី និងការសម្រួលចរាចរណ៍

ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងនៃពាណិជ្ជកម្ម ភាគីទាំងពីរកំពុងពិភាក្សាបើក ច្រកព្រំដែនអន្តរជាតិបន្ថែមទៀត។ បច្ចុប្បន្ន មានច្រកព្រំដែនសំខាន់ៗដូចជា បាវិត-ម៉ុកបៃ, កោះកុង-ហាទៀង, និងអូរស្មាច់-ត្រាប។ ការបើកច្រកថ្មីៗនឹង៖

• កាត់បន្ថយការកកស្ទះ នៅតាមច្រកព្រំដែនដែលមានស្រាប់។
• ទាក់ទាញការវិនិយោគ ទៅកាន់តំបន់ដែលធ្លាប់ដាច់ស្រយាល។
• ជំរុញទេសចរណ៍ រវាងខេត្តនានា (ឧទាហរណ៍ ខេត្តកំពង់ធំរបស់កម្ពុជា និងខេត្តកុងជុំរបស់វៀតណាម)។

លើសពីនេះ ការពង្រីកម៉ោងបើកដំណើរការច្រកព្រំដែន (ឧទាហរណ៍ បើក ២៤ ម៉ោង) កំពុងត្រូវបានពិចារណា ដើម្បីសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញដែលអាចរលួយ (ដូចជា ផ្លែឈើ និងបន្លែ)។

៣. កិច្ចព្រមព្រៀង និងយន្តការទ្វេភាគី

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានរំលឹកឡើងវិញនូវសារៈសំខាន់នៃក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ដែលមានស្រាប់ ដូចជា៖

• កិច្ចព្រមព្រៀងជំរុញ និងការពារការវិនិយោគ
• កិច្ចព្រមព្រៀងទប់ស្កាត់ការយកពន្ធទ្វេដង
• អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការគយ

យន្តការទាំងនេះកំពុងត្រូវបានពង្រឹង និងធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការថ្មីៗ។ ជាពិសេស ការអនុវត្ត ប្រព័ន្ធបង្អួចតែមួយអាស៊ាន (ASEAN Single Window) កំពុងជួយកាត់បន្ថយពេលវេលាបោសសម្អាតទំនិញនៅព្រំដែន។

៤. ទំនាក់ទំនងប្រជាជន និងការទុកចិត្តគ្នា

កត្តាទន់ ប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលបំផុត គឺ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន។

• ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌៖ ពិធីបុណ្យ ការប្រកួតកីឡា និងកម្មវិធីសិល្បៈរួមគ្នាកំពុងត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាព។
• ការបណ្តុះបណ្តាលយុវជន៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសម្តែងការពេញចិត្តចំពោះការចែករំលែក និងការបណ្តុះបណ្តាលរវាងយុវជននៃប្រទេសទាំងពីរ។ នេះបង្កើតបានជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងសម្រាប់អាជីវកម្មនាពេលអនាគត។
• ការរៀបចំខួប ៦០ ឆ្នាំ៖ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅឆ្នាំ ២០២៧ គឺជាឱកាសមួយដើម្បីពិនិត្យមើលសមិទ្ធផលកន្លងមក និងប្រកាសពីគោលដៅថ្មីៗ រួមទាំងគោលដៅពាណិជ្ជកម្ម ២០ពាន់លានដុល្លារ។

ការវាយតម្លៃ៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការព្រំដែន និងការជឿទុកចិត្តគ្នារវាងថ្នាក់ដឹកនាំ ព្រមទាំងប្រជាជនទាំងពីរ គឺជាធនធានដ៏មានតម្លៃ។ ប្រសិនបើសន្តិសុខ និងភាពជាដៃគូនេះបន្តត្រូវបានពង្រឹង វានឹងក្លាយជា គ្រឹះដ៏រឹងមាំ សម្រាប់ការសម្រេចបាននូវគោលដៅពាណិជ្ជកម្មដ៏មហិច្ឆតា។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុវជន និងមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់អនាគត

គោលដៅពាណិជ្ជកម្ម ២០ពាន់លានដុល្លារ មិនមែនគ្រាន់តែជាលទ្ធផលនៃកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ វាក៏ទាមទារនូវ ធនធានមនុស្សជំនាន់ក្រោយ ដែលមានសមត្ថភាព និងស្មារតីសហការ។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានសម្តែងការពេញចិត្តជាពិសេសចំពោះ ការចែករំលែក និងការបណ្តុះបណ្តាលរវាងយុវជន នៃប្រទេសទាំងពីរ។

១. កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាល និងផ្លាស់ប្តូរយុវជន

ភាគីទាំងពីរបានយល់ព្រមពង្រីកកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលយុវជន ដោយផ្តោតលើ៖

• ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញពាណិជ្ជកម្ម៖ វគ្គសិក្សាស្តីពីនីតិវិធីគយ ការធ្វើអាជីវកម្មឆ្លងដែន និងជំនាញភាសា (ខ្មែរ-វៀតណាម-អង់គ្លេស)។
• កម្មសិក្សាឆ្លងដែន៖ និស្សិតកម្ពុជាអាចទៅបម្រើការងារនៅក្រុមហ៊ុនវៀតណាម និងច្រាសមកវិញ ដើម្បីទទួលបានបទពិសោធន៍ពិតប្រាកដ។
• ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌៖ ដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សា និងកម្មវិធីស្នាក់នៅផ្ទះសហគមន៍ ដើម្បីឱ្យយុវជនយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីទំនៀមទម្លាប់ និងវប្បធម៌របស់គ្នាទៅវិញទៅមក។

នេះជាការវិនិយោគរយៈពេលវែង ពីព្រោះយុវជនទាំងនេះនឹងក្លាយជា ស្ពានភ្ជាប់ សម្រាប់អាជីវកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាពេលអនាគត។

២. ការបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់មន្ត្រីរាជការ និងអ្នកធ្វើគោលនយោបាយ

ក្រៅពីយុវជន ភាគីទាំងពីរក៏កំពុងរៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់មន្ត្រីរាជការ និងអ្នកធ្វើគោលនយោបាយ ដើម្បី៖

• បង្កើនសមត្ថភាពក្នុងការចរចា និងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម។
• ចែករំលែកបទពិសោធន៍ក្នុងការកែទម្រង់ច្បាប់ និងនីតិវិធីគយ។
• ពង្រឹងការសម្របសម្រួលរវាងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។

៣. ការកសាងបណ្តាញអាជីវកម្មសម្រាប់អនាគត

កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលទាំងនេះ មិនមែនគ្រាន់តែផ្តល់ចំណេះដឹងប៉ុណ្ណោះទេ ពួកគេក៏បង្កើត បណ្តាញទំនាក់ទំនងមិត្តភាព រវាងយុវជនកម្ពុជា និងវៀតណាម។

• និស្សិតដែលបានសិក្សាជាមួយគ្នា អាចក្លាយជាដៃគូអាជីវកម្ម ឬជាអន្តរការីដ៏ទុកចិត្តសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនរបស់ពួកគេ។
• ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ ជួយកាត់បន្ថយការយល់ច្រឡំ និងបង្កើនការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។

នេះជាធនធាន ដែលមើលមិនឃើញ ប៉ុន្តែមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបាន សម្រាប់ការរីកចម្រើននៃពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី។

៤. ការរៀបចំខួប ៦០ ឆ្នាំ

នៅឆ្នាំ ២០២៧ កម្ពុជា និងវៀតណាមនឹងប្រារព្ធខួប ៦០ ឆ្នាំនៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូត។ ឱកាសនេះនឹងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បី៖

• បើកដំណើរការគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មី (ដូចជាផ្លូវល្បឿនលឿនពេញលេញ)។
• ចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មបន្ថែម ដើម្បីសម្រួលដល់ការនាំចេញ-នាំចូល។
• ប្រកាសពីសមិទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុវជន និងកំណត់គោលដៅថ្មីសម្រាប់ទសវត្សរ៍បន្ទាប់។

ខួបនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាពិធីរំលឹកឡើយ វាគឺជា យន្តការមួយ ដើម្បីជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងទូលំទូលាយ។

សេចក្តី​សន្និដ្ឋាន​សម្រាប់​ផ្នែក​នេះ​៖ ការ​វិនិយោគលើ​យុវជន និង​ការ​កសាង​បណ្តាញ​ទំនាក់​ទំនង​គឺជា​គន្លឹះ​សម្រាប់​កំណើន​ពាណិជ្ជកម្ម​ប្រកប​ដោយចីរ​ភាព​។ ប្រសិនបើ​យុវជន​កម្ពុជា និងវៀតណាម​ធំឡើង​ដោយ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ និង​ការ​យល់​ដឹង​គ្នា នោះ​គោលដៅ ២០ពាន់លាន​ដុល្លារ​នឹង​មិនមែន​គ្រាន់តែ​ជា​លេខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ វា​នឹង​ក្លាយ​ជា​ការ​ពិត​។

តើគោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារអាចសម្រេចបានទេ?

បន្ទាប់ពីបានពិនិត្យមើលទំហំពាណិជ្ជកម្មបច្ចុប្បន្ន កម្លាំងជំរុញថ្មីៗ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការព្រំដែន និងការវិនិយោគលើយុវជន យើងត្រឡប់មកសួរសំណួរដើមវិញ៖ តើគោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារអាចសម្រេចបានទេ?

១. កត្តាអំណោយផល

• ឆន្ទៈនយោបាយថ្នាក់កំពូល៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានប្តេជ្ញាចិត្តផ្ទាល់ចំពោះគោលដៅនេះ ហើយថ្នាក់ដឹកនាំវៀតណាមក៏បានសម្តែងការគាំទ្រដែរ។ នេះជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់បំផុត។
• កិច្ចព្រមព្រៀង និងយន្តការទ្វេភាគី៖ កិច្ចព្រមព្រៀងជំរុញពាណិជ្ជកម្ម ២០២៥-២០២៦, ការអនុវត្ត ASEAN Single Window, និងការសម្របសម្រួលគយតាមឌីជីថល កំពុងកាត់បន្ថយរបាំងពាណិជ្ជកម្ម។
• ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតភ្ជាប់៖ ផ្លូវល្បឿនលឿនភ្នំពេញ-បាវិត និងហូជីមិញ-ម៉ុកបៃ នឹងប្រែក្លាយចម្ងាយរវាងរាជធានីទាំងពីរទៅជាការធ្វើដំណើរត្រឹមតែពីរបីម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។
• ការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផល៖ កម្ពុជាកំពុងផ្លាស់ប្តូរពីការនាំចេញវត្ថុធាតុដើម ទៅកាន់ផលិតផលកែច្នៃ (ដូចជា ស្វាយចន្ទី អង្ករ) ដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
• កំណើនដ៏ខ្លាំងនៅដើមឆ្នាំ ២០២៦៖ ទំហំពាណិជ្ជកម្ម ១.២៧ ពាន់លានដុល្លារក្នុងត្រឹមតែ ២ ខែដំបូង គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយ។
• ទំនាក់ទំនងសន្តិភាព និងទុកចិត្ត៖ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការព្រំដែនប្រកបដោយស្ថិរភាព និងទំនាក់ទំនងប្រជាជនកាន់តែជិតស្និទ្ធ បង្កើតបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម។

២. បញ្ហាប្រឈម

• គម្លាតនៅមានច្រើន៖ ការកើនឡើងពី ~៧.៨ ពាន់លានដុល្លារ (២០២៥) ទៅ ២០ ពាន់លានដុល្លារ គឺត្រូវការកំណើនប្រហែល ២.៥ ដង។
• ការពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម៖ បច្ចុប្បន្ន ពាណិជ្ជកម្មនៅតែផ្តោតខ្លាំងលើទំនិញកសិកម្ម និងវត្ថុធាតុដើម។ ការធ្វើពិពិធកម្មទៅកាន់វិស័យឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្មត្រូវការពេលវេលា។
• កត្តាខាងក្រៅ៖ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល អតិផរណា និងភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ អាចប៉ះពាល់ដល់កំណើនពាណិជ្ជកម្ម។
• ការប្រកួតប្រជែង៖ ទាំងកម្ពុជា និងវៀតណាមកំពុងប្រកួតប្រជែងគ្នាលើផលិតផលស្រដៀងគ្នា (ឧ. សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង) នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ការបំពេញបន្ថែមគ្នាជាជាងការប្រកួតប្រជែងគ្នា គឺជាគន្លឹះ។

៣. ការវាយតម្លៃចុងក្រោយ

ចម្លើយខ្លី៖ បាទ/ចាស៎! អាចទៅរួច ប៉ុន្តែ ទាមទារការខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់។

ចម្លើយវែង៖

គោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារ មិនមែនជាអ្វីដែលអាចសម្រេចបានក្នុងរយៈពេល ១-២ ឆ្នាំខាងមុខនេះទេ ប៉ុន្តែវាជា គោលដៅរយៈពេលមធ្យម និងវែង (៥-១០ ឆ្នាំ)។ កត្តាដែលនឹងកំណត់ភាពជោគជ័យរួមមាន៖

1. ការបញ្ចប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ ផ្លូវល្បឿនលឿនត្រូវតែបញ្ចប់ និងភ្ជាប់គ្នាទាំងស្រុង។
2. ការអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម៖ មិនមែនគ្រាន់តែមានកិច្ចព្រមព្រៀងនៅលើក្រដាសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវអនុវត្តឱ្យបានជាក់ស្តែង។
3. ការវិនិយោគឯកជនកើនឡើង៖ ទាំងការវិនិយោគពីវៀតណាមមកកម្ពុជា និងការវិនិយោគរួមគ្នាទៅកាន់ប្រទេសទីបី។
4. ស្ថិរភាពនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច៖ ទាំងក្នុងស្រុក និងក្នុងតំបន់។
5. ការបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយុវជន៖ ដើម្បីកសាងធនធានមនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

ជាមួយនឹងការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏រឹងមាំពីសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន និងថ្នាក់ដឹកនាំវៀតណាម រួមជាមួយនឹងកត្តាជំរុញថ្មីៗទាំងអស់នេះ គោលដៅ ២០ពាន់លានដុល្លារគឺពិតជាអាចសម្រេចបាន។ វាមិនមែនជាសំណួរថា «បើ» ទេ ប៉ុន្តែជាសំណួរថា «នៅពេលណា»។

សារចុងក្រោយ៖ ការកើនឡើងនៃពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-វៀតណាម មិនមែនគ្រាន់តែជាការបង្កើនតួលេខសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ វាគឺជាការពង្រឹងសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងវិបុលភាពសម្រាប់ប្រជាជនទាំងពីរប្រទេស។ CambodiaAchievement.com នឹងបន្តតាមដាន និងរាយការណ៍ពីវឌ្ឍនភាពនៃភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រនេះ។

ប្រភព៖ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពី AKP (ថ្ងៃទី ១៣ ឧសភា ២០២៦) និងទិន្នន័យពាណិជ្ជកម្មពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋករ។