អាជ្ញាធរ​អប្សរា​ចេញ​វិធាន​ការ​ពិសេស​សម្រាប់​ទេសចរ​ក្នុង​រដូវ​ភ្លៀង​៖ អ្វី​ដែល​អ្នក​ត្រូវ​ដឹង​មុន​ទៅលេង​អង្គរ

តំបន់ប្រាសាទអង្គរ ដែលជាមោទនភាពជាតិ និងជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ទោះជាយ៉ាងណា រដូវវស្សា (ចាប់ពីខែឧសភា ដល់ខែតុលា) តែងតែនាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដូចជា ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ខ្យល់បក់បោក ផ្លូវរអិល និងហានិភ័យផ្សេងៗទៀត។

ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់ភ្ញៀវទេសចរទាំងអស់ និងថែរក្សាសម្រស់របស់ប្រាសាទបុរាណឲ្យគង់វង្ស អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា (APSARA National Authority) បានចេញសេចក្តីណែនាំជាផ្លូវការមួយ នៅថ្ងៃទី ១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦។ សេចក្តីណែនាំនេះផ្តោតសំខាន់ទៅលើការបង្ការគ្រោះថ្នាក់ កាត់បន្ថយហានិភ័យពីអាកាសធាតុ និងការអប់រំដល់សាធារណជនអំពីរបៀបប្រព្រឹត្តខ្លួនប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងការទទួលខុសត្រូវ។

នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងស្វែងយល់ពីវិធានការសំខាន់ៗដែលអ្នកទេសចរគ្រប់រូបគួរតែដឹង មុនពេលធ្វើដំណើរទៅកាន់រមណីយដ្ឋានអង្គរក្នុងរដូវវស្សានេះ។ ពីការជ្រើសរើសស្បែកជើង រហូតដល់ការប្រុងប្រយ័ត្នជាមួយសត្វស្វា រៀបចំខ្លួនអ្នកឲ្យបានត្រៀមខ្លួន ទើបអាចរីករាយជាមួយទេសភាពបៃតងស្រស់បំព្រង ដោយសុវត្ថិភាព។

ហេតុអ្វីត្រូវមានការណែនាំពិសេសក្នុងរដូវភ្លៀង?

សំណួរ៖ ហេតុអ្វីបានជាអាជ្ញាធរអប្សរាត្រូវចេញការណែនាំពិសេសសម្រាប់ទេសចរក្នុងរដូវវស្សា?

ចម្លើយ៖ រដូវវស្សានៅកម្ពុជា (ប្រហែលខែឧសភា ដល់ខែតុលា) នាំមកនូវបញ្ហាប្រឈម និងគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួនដែលមិនសូវមានក្នុងរដូវប្រាំង។ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់អាជ្ញាធរអប្សរា គ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះរួមមាន៖

1. ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងខ្យល់បក់បោក៖ អាចបណ្តាលឱ្យមែកឈើបាក់ ឬដើមឈើរលំ ជាពិសេសនៅតំបន់ដែលដីទន់ល្អក់។
2. ផ្ទៃថ្មរអិល៖ ថ្មប្រាសាទបុរាណ និងជណ្តើរអាចប្រែជារអិលខ្លាំងនៅពេលសើម បង្កហានិភ័យនៃការរអិលដួល។
3. រន្ទះបាញ់៖ នៅតំបន់វាលទំនាប និងតំបន់ព្រៃ ការឈរក្រោមដើមឈើធំៗពេលមានព្យុះផ្គររន្ទះ អាចបណ្តាលឱ្យឆក់ខ្សែរភ្លើង។
4. ការកើនឡើងនៃសត្វល្អិត៖ ដូចជាមូស ដែលអាចបង្កជាជំងឺគ្រុនឈាម ឬគ្រុនចាញ់។
5. សត្វស្វា និងអន្តរកម្មគ្រោះថ្នាក់៖ ក្នុងរដូវវស្សា ការផ្តល់ចំណីដល់ស្វាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺ និងការវាយប្រហារ។

ការណែនាំពីអាជ្ញាធរអប្សរាគឺដើម្បី បង្ការគ្រោះថ្នាក់ និង កាត់បន្ថយហានិភ័យ ដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បទពិសោធន៍ទេសចរណ៍។

វិធានការសំខាន់ៗចំនួន ៥ ដែលទេសចរត្រូវអនុវត្ត

សំណួរ៖ តើវិធានការសំខាន់ៗអ្វីខ្លះដែលទេសចរគ្រប់រូបគួរអនុវត្តនៅពេលទៅទស្សនាប្រាសាទអង្គរក្នុងរដូវភ្លៀង?

ចម្លើយ៖ អាជ្ញាធរអប្សរាបានចេញវិធានការច្បាស់លាស់ចំនួន ៥ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពអ្នកទេសចរ និងថែរក្សាប្រាសាទបុរាណ។ សូមអាន និងចងចាំដូចខាងក្រោម៖

១. ការចតយានជំនិះឱ្យឆ្ងាយពីដើមឈើធំៗ

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

កុំចតរថយន្ត ឡានក្រុង ឬម៉ូតូ នៅក្រោមដើមឈើធំៗ អំឡុងពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ឬខ្យល់ព្យុះ។

ហេតុអ្វី?

ដីនៅក្នុងតំបន់ឧទ្យានអង្គរមានលក្ខណៈទន់ជ្រាយនៅរដូវវស្សា ដែលងាយនឹងធ្វើឱ្យឫសឈើរលុង។ កត្តានេះបង្កហានិភ័យខ្ពស់ដល់ការបាក់មែកឈើ ឬរលំដើមឈើទាំងមូលសង្កត់លើយានជំនិះ ដែលនាំឱ្យមានការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិធ្ងន់ធ្ងរ និងគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។

ឧទាហរណ៍៖ អ្នកធ្វើដំណើរគួរចតយានជំនិះនៅតាមចំណតដែលបានកំណត់ ឬទីធ្លាទូលាយដែលពុំមានដើមឈើធំៗនៅក្បែរ។

២. ការពារខ្លួនពីរន្ទះបាញ់

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

កុំប្រើប្រាស់ ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក (ទូរស័ព្ទដៃ, កាមេរ៉ា) ពេលកំពុងឈរក្រោមមេឃផ្គររន្ទះ។ កុំឈរក្រោមដើមឈើធំៗ ឬនៅតំបន់វាលទំនាបបើកចំហ។

ហេតុអ្វី?

រន្ទះអាចបាញ់ទៅលើកន្លែងខ្ពស់ៗ ដូចជាដើមឈើ ឬប្រាសាទបុរាណ (ដែលមានកំពូលខ្ពស់)។ ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអំឡុងពេលមានព្យុះផ្គររន្ទះ អាចបង្កើនហានិភ័យនៃការឆក់។

ឧទាហរណ៍៖ ប្រសិនបើឮសូរផ្គរ ឬឃើញផ្លេកបន្ទោរ សូមស្វែងរកទីជំរកក្នុងរថយន្ត ឬអគាររឹងមាំ រួចរង់ចាំរហូតដល់ព្យុះស្រក។

៣. ស្លៀកពាក់ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងបរិក្ខារឲ្យបានត្រឹមត្រូវ

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• ពាក់ ស្បែកជើងកៅស៊ូ ឬស្បែកជើងបាតក្រាស់ ដែលមានសមត្ថភាពប្រឆាំងនឹងការរអិល ។
• យក អាវភ្លៀង ឬ ឆ័ត្រ ដែល គ្មានចុងមុតស្រួច ដើម្បីកុំឱ្យកោសថ្មប្រាសាទ។
• ហាមប្រើប្រាស់ឆ័ត្រ ឬអាវភ្លៀង ដែលបង្ហាញពាណិជ្ជកម្មទាក់ទងនឹង គ្រឿងស្រវឹង។

ហេតុអ្វី?

ថ្មប្រាសាទបុរាណនៅអង្គរមានតម្លៃខាងប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌។ ឆ័ត្រចុងមុតអាចកោស ឬបំផ្លាញចម្លាក់ល្អិតៗ។ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មគ្រឿងស្រវឹងនៅតំបន់ពិសិដ្ឋគឺគ្មានការគោរព។

ឧទាហរណ៍៖ ជ្រើសរើសឆ័ត្របត់ដោយគ្មានចុងដែកមុត។ ប្រសិនបើអាច ប្រើអាវភ្លៀងជំនួសឆ័ត្រពេលដើរក្បែរចម្លាក់ថ្ម។

៤. ការពារខ្លួនពីសត្វល្អិត និងសុខភាព

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• ប្រើ ថ្នាំបាញ់មូស មុនពេលចូលទៅក្នុងតំបន់ព្រៃ ឬតំបន់មានទឹកដក់។
• ស្លៀកខោវែង និងអាវដៃវែង ដើម្បីកាត់បន្ថយការប៉ះពាល់នឹងមូស និងសត្វល្អិត។

ហេតុអ្វី?

រដូវវស្សាគឺជារដូវបន្តពូជរបស់មូស។ ការបាញ់ថ្នាំការពារអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺគ្រុនឈាម និងគ្រុនចាញ់។

ឧទាហរណ៍៖ លាបថ្នាំបាញ់មូសលើស្បែក និងសម្លៀកបំពាក់ ជាពិសេសពេលទៅទស្សនាប្រាសាទនៅពេលព្រឹកព្រលឹម ឬពេលល្ងាច។

៥. កុំផ្តល់ចំណី ឬរំខានសត្វស្វា

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• ហាមផ្តល់ចំណី ឬ ប៉ះពាល់សត្វស្វា (មិនថាស្វាតូច ឬធំ)។
• កុំចូលទៅជិតស្វាពេលវាកំពុងស៊ីចំណី ឬមានកូន។

ហេតុអ្វី?

ស្វានៅតំបន់ប្រាសាទអង្គរពេលខ្លះអាចឆេវឆាវ ហើយការផ្តល់ចំណីធ្វើឱ្យពួកវាបាត់បង់ទម្លាប់រកចំណីតាមធម្មជាតិ ក្លាយជាសត្វពឹងផ្អែកលើមនុស្ស។ វាក៏អាចផ្ទុកជំងឺឆ្លងដូចជា ជំងឺឆ្កែឆ្កួត (rabies) និងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ភ្ញៀវទេសចរ (ខាំ)។

ឧទាហរណ៍៖ សូមថតរូបស្វាពីចម្ងាយ កុំព្យាយាមឲ្យអាហារ ឬចំអកឡកឡឺយ។ ប្រសិនបើស្វាចូលមកជិត សូមឈរឲ្យឋិតថេរ ហើយដើរចេញយឺតៗ។

ការគោរពវប្បធម៌ និងបទបញ្ជាបន្ថែម

សំណួរ៖ ក្រៅពីសុវត្ថិភាព តើមានបទបញ្ជាអ្វីខ្លះទៀតដែលទេសចរត្រូវគោរព ដើម្បីរក្សាបរិស្ថាន និងវប្បធម៌នៅអង្គរ?

ចម្លើយ៖ បន្ថែមពីលើការប្រុងប្រយ័ត្នផ្នែកសុវត្ថិភាព អាជ្ញាធរអប្សរាក៏បានរំលឹកពីការគោរពវប្បធម៌ និងបទបញ្ជាដែលទេសចរគ្រប់រូបត្រូវអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖

១. ការស្លៀកពាក់សមរម្យ

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• ស្លៀកពាក់បិទបាំងស្មា និងជង្គង់ នៅពេលចូលទៅក្នុងប្រាសាទ ឬតំបន់ពិសិដ្ឋ។
• ជៀសវាងសម្លៀកបំពាក់ខ្លីពេក ឬហ៊ានពេក (ដូចជា អាវកាក់ ខោខ្លី ឬសំពត់ខ្លី)។

ហេតុអ្វី?
ប្រាសាទអង្គរគឺជាតំបន់ពិសិដ្ឋខាងសាសនា និងវប្បធម៌។ ការស្លៀកពាក់សមរម្យបង្ហាញពីការគោរពចំពោះជំនឿ និងប្រពៃណីរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

ឧទាហរណ៍៖ យកក្រមា ឬអាវយឺតដៃវែងមកប្រើនៅពេលចូលទៅក្នុងប្រាសាទ ដើម្បីគ្របស្មា។ ស្លៀកខោវែង ឬសំពត់វែង។

២. ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវក្រមសីលធម៌ទេសចរណ៍អង្គរ

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• កុំប៉ះពាល់ ឬបេះផ្កា កាត់មែកឈើ ឬសរសេរកោសថ្មប្រាសាទ។
• កុំឡើងលើជញ្ជាំងប្រាសាទ ឬរូបចម្លាក់។
• កុំបំពុលបរិស្ថានដោយការចោលសំរាម ឬប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកតែមួយដង។

ហេតុអ្វី?
តំបន់អង្គរគឺជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលត្រូវការការថែរក្សាទុកជាតម្លៃសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ការបំពានលើច្បាប់អាចនាំឱ្យខូចខាតជាអចិន្ត្រៃយ៍។

ឧទាហរណ៍៖ ថតរូបដោយមិនប៉ះចម្លាក់។ យកសំរាមទៅចោលក្នុងធុងដាក់សំរាមដែលមានរៀបចំជូន។

៣. ការធ្វើតាមការណែនាំរបស់មគ្គុទ្ទេសក៍ និងអាជ្ញាធរ

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• ស្តាប់បង្គាប់តាមការណែនាំរបស់ មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ និង មន្ត្រីអាជ្ញាធរ ដែលនៅបំពេញកាតព្វកិច្ច។
• គោរពផ្លាកសញ្ញាព្រមាន ជាពិសេសផ្លាកហាមឡើង ឬហាមចូលតំបន់បិទទ្វារ។

ហេតុអ្វី?
ការណែនាំទាំងនេះត្រូវបានដាក់ចេញដើម្បីការពារទាំងសុវត្ថិភាពអ្នកទេសចរ និងការអភិរក្សប្រាសាទ។

ឧទាហរណ៍៖ មគ្គុទ្ទេសក៍អាចណែនាំផ្លូវដើរជំនួស ប្រសិនបើតំបន់ណាមួយមានគ្រោះថ្នាក់ (ថ្មរអិល ឬផ្ទាំងថ្មរលុង)។

៤. ការថតរូប និងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ៖

• ហាមប្រើ ជើងកាមេរ៉ា ឬ ឧបករណ៍ធំៗ នៅកន្លែងដែលមានមនុស្សច្រើន ឬកន្លែងចង្អៀត។
• ហាមប្រើ ហ្វ្លេស នៅតំបន់ដែលមានចម្លាក់បុរាណ (ពន្លឺភ្លឺអាចបំផ្លាញសារធាតុពណ៌បុរាណ)។

ហេតុអ្វី?
ជើងកាមេរ៉ាអាចរាំងស្ទះផ្លូវ និងបង្កគ្រោះថ្នាក់។ ពន្លឺភ្លឺរបស់ហ្វ្លេសអាចធ្វើឱ្យចម្លាក់ថ្មបុរាណឆាប់រលួយ (degrade)។

ឧទាហរណ៍៖ ប្រើពន្លឺធម្មជាតិថតរូប។ ប្រសិនបើត្រូវការជើងកាមេរ៉ា សូមទទួលការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរជាមុន។

បញ្ជាក់បន្ថែម

ការមិនគោរពតាមបទបញ្ជាទាំងនេះ អាចបណ្តាលឱ្យ៖

• ពិន័យជាប្រាក់ តាមច្បាប់គ្រប់គ្រងតំបន់អង្គរ។
• ត្រូវបានបណ្តេញចេញពីតំបន់ ប្រសិនបើបំពានធ្ងន់ធ្ងរ។
• បង្កការខូចខាតជាអចិន្ត្រៃយ៍ ដល់បេតិកភណ្ឌពិភពលោកដែលមិនអាចជួសជុលបាន។

សារសំខាន់៖ អ្នកទេសចរគ្រប់រូបមិនមែនគ្រាន់តែទៅទស្សនាប្រាសាទប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែកំពុងក្លាយជា ផ្នែកមួយនៃការអភិរក្ស។ ការគោរពវិធានការទាំងនេះ គឺជាការរួមចំណែកថែរក្សាអង្គរឱ្យនៅគង់វង្សសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

រដូវវស្សានៅកម្ពុជា គឺជាពេលវេលាដ៏ស្រស់ស្អាតមួយដើម្បីទស្សនាប្រាសាទអង្គរ។ ទេសភាពបៃតងស្រស់បំព្រង ប្រឡាយទឹកពេញលើសលប់ និងពន្លឺទន់ភ្លន់ផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ថតរូបដ៏អស្ចារ្យ។ ទោះជាយ៉ាងណា ភ្លៀង ខ្យល់ និងផ្លេកបន្ទោរ ក៏នាំមកនូវគ្រោះថ្នាក់ដែលមិនគួរមើលរំលង។

អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា (APSARA National Authority) បានចេញសេចក្តីណែនាំដ៏ទាន់ពេលវេលា និងលម្អិត ដើម្បីធានាថារាល់ការមកទស្សនាប្រាសាទអង្គរប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន សុវត្ថិភាព និងប្រកបដោយការគោរព។ វិធានការសំខាន់ៗដែលយើងបានរៀបរាប់ខាងលើ រួមមាន៖

• ចតយាន្តឲ្យឆ្ងាយពីដើមឈើធំៗ ពេលមានភ្លៀងខ្លាំង
• ការពារខ្លួនពីរន្ទះបាញ់ ដោយជៀសវាងការប្រើអេឡិចត្រូនិក និងឈរក្រោមដើមឈើ
• ស្លៀកពាក់ និងប្រើប្រាស់គ្រឿងបរិក្ខារត្រឹមត្រូវ (ស្បែកជើងកៅស៊ូ អាវភ្លៀង ឆ័ត្រគ្មានចុងមុត)
• ការពារខ្លួនពីសត្វល្អិត (បាញ់ថ្នាំការពារមូស)
• កុំផ្តល់ចំណី ឬរំខានសត្វស្វា
• គោរពវប្បធម៌ និងបទបញ្ជា (ស្លៀកពាក់សមរម្យ, កុំប៉ះចម្លាក់, ធ្វើតាមការណែនាំ)

សារចុងក្រោយ៖ ការទស្សនាប្រាសាទអង្គរក្នុងរដូវវស្សាអាចជាបទពិសោធន៍ដ៏ស្រស់ស្អាត និងមិនអាចបំភ្លេចបាន ប្រសិនបើអ្នកបានរៀបចំខ្លួនជាមុន និងធ្វើតាមការណែនាំរបស់អាជ្ញាធរ។ សូមចងចាំថា សុវត្ថិភាពរបស់អ្នក និងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌពិភពលោកគឺជាអាទិភាពកំពូល។

រីករាយនឹងការធ្វើដំណើរកម្សាន្ត និងសូមថែរក្សាអង្គរឲ្យនៅគង់វង្ស! 🇰🇭

ប្រភព៖ អាជ្ញាធរជាតិអប្សរា (តាមរយៈ AKP — ថ្ងៃទី ១១ ឧសភា ២០២៦)