កម្ពុជា៖ ប្រទេសគំរូក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់

កម្ពុជា៖ ប្រទេសគំរូក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ ទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ

កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៧ កម្ពុជាបានជួបប្រទះនឹងវិបត្តិសុខាភិបាលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ ដោយមានករណីគ្រុនចាញ់រហូតដល់ទៅ ១៧០,៣៨៧ ករណី និងមានមនុស្សស្លាប់ជាង ៨០០ នាក់។ ជំងឺនេះបានក្លាយជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតមួយដល់សុខភាពសាធារណៈ។

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី

ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីការខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់ និងគាំទ្រដោយយុទ្ធសាស្ត្រជាតិច្បាស់លាស់ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រកាសពីសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ៖ កម្ពុជាសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួនបី ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។

អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ពីសមិទ្ធផលទាំងនោះ មូលហេតុដែលនាំមកនូវជោគជ័យនេះ និងផែនការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការថែរក្សាសមិទ្ធផលនេះឱ្យគង់វង្ស។

សមិទ្ធផលទាំងបីក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រុនចាញ់

ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវាជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ និងទិវាគ្រុនចាញ់ពិភពលោក (World Malaria Day) នាថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសយ៉ាងមោទនភាពថា កម្ពុជាបានសម្រេចនូវសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួនបី ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយថែមទាំងជាប្រទេសទីមួយនៅក្នុងតំបន់មេគង្គក្រោម ដែលសម្រេចបានតាមគោលដៅតាមផែនការ

តើសមិទ្ធផលទាំងបីនោះមានអ្វីខ្លះ?

១. គ្មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់

ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៨ មក កម្ពុជាលែងមានការបាត់បង់ជីវិតដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ទៀតហើយ។ មុននេះ យើងបានឆ្លងកាត់ការតស៊ូដ៏លំបាក ដោយនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ កម្ពុជាធ្លាប់មានករណីគ្រុនចាញ់រហូតដល់ ១៧០,៣៨៧ ករណី និងមានមនុស្សស្លាប់ជាង ៨០០ នាក់។ ការសម្រេចបាននូវ «សូន្យអ្នកស្លាប់» នេះគឺជាជោគជ័យដ៏ធំធេងមួយសម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។

២. ការលុបបំបាត់ភាពស៊ាំនឹងឱសថ

បញ្ហាប្រឈមដ៏ចម្បងមួយក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺការកកើតឡើងនៃភាពស៊ាំនឹងឱសថ (Drug Resistance)។ កម្ពុជាសម្រេចបាននូវជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់ក្នុងការគ្រប់គ្រងបញ្ហានេះ ដោយពុំមានរបាយការណ៍អំពីករណីឆ្លងមេរោគគ្រុនចាញ់ប្រភេទ Plasmodium Falciparum (ដែលជាប្រភេទបង្កគ្រោះថ្នាក់បំផុត) នៅក្នុងសហគមន៍ឡើយ ចាប់តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២៤។»

៣. គ្មានករណីគ្រុនចាញ់ឆ្លងក្នុងស្រុក

គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៥ កម្ពុជាលែងមានករណីគ្រុនចាញ់ឆ្លងក្នុងស្រុកទៀតហើយ។ ករណីគ្រុនចាញ់ក្នុងស្រុកបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំង ពី ៣២២ ករណីក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ មកត្រឹមតែ ៥២ ករណីប៉ុណ្ណោះ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (ថយចុះ ៨៤%) — ហើយគ្មានករណីណាត្រូវបានរាយការណ៍ទេ ចាប់តាំងពីត្រីមាសទី ៤ នៃឆ្នាំ ២០២៥

បញ្ជាក់៖ សមិទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់នេះ ពិតជាគំរូមេរៀនដ៏ល្អមួយនៃជំហានដំបូងរបស់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ។

កត្តាជោគជ័យ និងមេរៀនសម្រាប់ពិភពលោក

យោងតាមសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ជោគជ័យនេះកើតឡើងដោយសារ៖

  1. ការវិនិយោគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងការអនុវត្តគោលនយោបាយ «សុខភាពតែមួយ» (One Health)៖ គោលនយោបាយនេះភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់រវាងសុខភាពមនុស្ស សត្វ និងបរិស្ថាន ដែលជាយុទ្ធសាស្ត្ររួមមួយក្នុងការកម្ចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។
  2. ការពង្រឹងប្រព័ន្ធឆ្លើយតប និងការផ្តល់សេវាសុខាភិបាល៖ រួមមាន ការចុះត្រួតពិនិត្យ ការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា និងការចែកចាយសម្ភារៈសំខាន់ៗ (ថ្នាំ មុង ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត)។
  3. ការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍៖ ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអំពីការការពារជំងឺគ្រុនចាញ់ ក៏ដូចជាកិច្ចសហការពីអង្គការដៃគូជាតិ និងអន្តរជាតិ (រួមទាំង Global Fund) បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់។

ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពជោគជ័យនេះ គឺជាលទ្ធផលនៃការវិនិយោគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រ «សុខភាពតែមួយ» និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ

ផែនការក្រោយការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់

ក្រោយពីទទួលបានសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ កម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រពី «ការលុបបំបាត់» ទៅកាន់ «ការទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺ» ។ ដំណាក់កាលនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ពីព្រោះការវិលត្រឡប់នៃជំងឺគ្រុនចាញ់អាចកើតឡើងបាន ប្រសិនបើយើងមិនប្រុងប្រយ័ត្ន។

ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ២០២៦-២០៣៥

រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិថ្មីមួយ ដើម្បីធានាថាសមិទ្ធផលនេះនៅគង់វង្ស។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថា ការប្រុងប្រយ័ត្នត្រូវតែបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ២០៣៥ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ជាពិសេសករណីនាំចូលពីប្រទេសដែលនៅមានជំងឺនេះ។

🎯 គោលដៅទទួលបានការបញ្ជាក់ពី WHO

ជំហានសំខាន់បន្ទាប់របស់កម្ពុជាគឺការដាក់ពាក្យសុំការបញ្ជាក់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ថាជា «ប្រទេសគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់» ។ ដើម្បីទទួលបានការបញ្ជាក់នេះ កម្ពុជាត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម៖

  • គ្មានការឆ្លងក្នុងស្រុករយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នា៖ គិតត្រឹមពេលនេះ កម្ពុជាលែងមានករណីគ្រុនចាញ់ឆ្លងក្នុងស្រុកតាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥។
  • ប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលដ៏រឹងមាំ៖ រាល់ករណីសង្ស័យត្រូវតែរកឃើញ ធ្វើតេស្ត និងបញ្ជាក់ឱ្យបានឆាប់រហ័ស។ សូម្បីតែការឆ្លងតែមួយករណីដែលគេមើលរំលង ក៏អាចបង្កឲ្យមានការរីករាលដាលឡើងវិញបានដែរ។
  • ការពារកុំឱ្យជំងឺវិលត្រឡប់មកវិញ៖ នេះគឺជាបញ្ហាប្រឈមធំបំផុតក្នុងដំណាក់កាលនេះ។

បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងប្រមូលទិន្នន័យ និងរៀបចំឯកសារដើម្បីដាក់ជូន WHO ដោយគ្រោងសម្រេចគោលដៅនេះនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩ ដល់ ២០៣០។

⚠️ បញ្ហាប្រឈមក្នុងដំណាក់កាលក្រោយលុបបំបាត់

ទោះបីយើងទទួលបានជោគជ័យក៏ដោយ ក៏នៅមានបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗពីរដែលត្រូវតែដោះស្រាយ៖

  1. ករណីឆ្លងមេរោគដោយគ្មានរោគសញ្ញា៖ ប្រជាជនមួយចំនួនដែលរស់នៅក្នុងព្រៃអាចផ្ទុកមេរោគគ្រុនចាញ់ដោយគ្មានរោគសញ្ញា។ ពួកគេមិនទទួលការព្យាបាលទេ ដែលអាចឱ្យមេរោគគ្រុនចាញ់បន្តឆ្លងដោយស្ងៀមស្ងាត់។
  2. ករណីនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង៖ ចលនាឆ្លងដែនរបស់ប្រជាជន និងជនចំណាកស្រុក (migrant populations) អាចនាំមេរោគគ្រុនចាញ់ពីប្រទេសដែលនៅមានជំងឺនេះ ចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ។

🛡️ វិធានការការពារសំខាន់ៗ

ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ កម្ពុជាបានដាក់ចេញនូវវិធានការសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖

  • ការបន្តត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់៖ កម្មវិធីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់នៅតែបន្តដំណើរការ ដើម្បីរកឱ្យឃើញនូវករណីថ្មីៗ និងទប់ស្កាត់កុំឱ្យរាលដាល។
  • ការចាក់បញ្ចូលសេវាសុខាភិបាល៖ សេវាកម្មប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់កំពុងត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខភាពសាធារណៈទូទៅ ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពរយៈពេលវែង។
  • ការអប់រំ និងការចូលរួមពីសហគមន៍៖ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យបន្តការពារខ្លួនពីមូសខាំ និងស្វែងរកការព្យាបាលភ្លាមៗ ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញា ជាពិសេសបន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដែលមានហានិភ័យ។

ការទទួលស្គាល់ និងការគាំទ្រពីអន្តរជាតិ

សមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ និងការសរសើរពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នៅតែបន្ត ដើម្បីធានាថាសមិទ្ធផលនេះនៅគង់វង្ស។

១. ការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ

កម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជា ប្រទេសទីមួយនៅក្នុងតំបន់មេគង្គក្រោម ដែលសម្រេចបាននូវគោលដៅលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ស្របតាមផែនការ (ត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥)។ សមិទ្ធផលនេះត្រូវបានសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ពណ៌នាថាជា គំរូសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសុខាភិបាលក្នុងតំបន់ និងសកលលោក

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ពុជានៅមិនទាន់ទទួលបាន វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ថាគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់ (Malaria-Free Certification) ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅឡើយទេ។ លក្ខខណ្ឌរបស់ WHO គឺប្រទេសដែលដាក់ពាក្យសុំត្រូវតែមាន ការឆ្លងមេរោគក្នុងស្រុកសូន្យរយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នា។ គិតត្រឹមពេលនេះ កម្ពុជាបានបំពេញបានជាង ១ឆ្នាំហើយ (ចាប់ពីខែកញ្ញា ២០២៥)។ ក្រសួងសុខាភិបាលកំពុងខិតខំរៀបចំឯកសារ ដើម្បីស្នើសុំការបញ្ជាក់នេះ ដោយរំពឹងថានឹងសម្រេចបាននៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩ ដល់ ២០៣០។

២. ការគាំទ្រពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍

ជោគជ័យនេះមិនអាចសម្រេចបានដោយគ្មានការគាំទ្រពីដៃគូអន្តរជាតិឡើយ។

  • មូលនិធិសកល (Global Fund)៖ មូលនិធិសកលបានប្តេជ្ញាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ ជំងឺរបេង និងមេរោគអេដស៍។ ការប្តេជ្ញាចិត្តនេះត្រូវបានបញ្ជាក់នៅក្នុងជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោកជំពូ រ៉ា និងគណៈប្រតិភូនៃមូលនិធិសកល នាពេលថ្មីៗនេះ។ មូលនិធិសកលនឹងបន្តគាំទ្រដល់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសុខាភិបាលរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥-២០៣៤ (HSP4) ហើយនឹងជួយកម្ពុជារៀបចំពាក្យសុំជំនួយសម្រាប់វដ្ត ២០២៧-២០២៩
  • អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)៖ WHO បានសហការជាមួយកម្ពុជាជាយូរមកហើយ តាមរយៈកម្មវិធី “Mekong Malaria Elimination” (MME)។ អង្គការនេះបានផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងការវាយតម្លៃវឌ្ឍនភាព ព្រមទាំងជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។
  • កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូផ្សេងទៀត៖ កម្ពុជាក៏បានទទួលជំនួយ និងការសហការពីស្ថាប័ននានា ដូចជា សម្ព័ន្ធមិត្តប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ (Malaria Consortium) និង បណ្តាញលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APMEN)

៣. កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់

សមិទ្ធផលរបស់កម្ពុជាមិនមែនជារឿងដាច់ដោយឡែកនោះទេ ហើយក៏មិនមែនជាការបញ្ចប់នៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នានោះដែរ។

  • ការគាំទ្រពីចិន៖ ចិន ដែលជាប្រទេសដែលទទួលបានការបញ្ជាក់ថាគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់ពី WHO ក្នុងឆ្នាំ ២០២១,បានចែករំលែកបទពិសោធន៍របស់ខ្លួនជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ការសហការផ្នែកបច្ចេកទេសរវាងអ្នកជំនាញនៃប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងការឆ្លើយតបទៅនឹងករណីនាំចូល គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់។
  • កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងតំបន់៖ កម្ពុជាគឺជាផ្នែកមួយនៃ គំនិតផ្តួចផ្តើមថ្នាំប្រឆាំងគ្រុនចាញ់ក្នុងតំបន់ (Regional Artemisinin Initiative – RAI) ដែលគាំទ្រដោយមូលនិធិសកល។ គម្រោងនេះគ្របដណ្តប់ប្រទេសចំនួន ៥ នៅក្នុងតំបន់ (កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងវៀតណាម)។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះគឺចាំបាច់ណាស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ដោយសារចលនាឆ្លងដែន។

សារសំខាន់៖ ដំណាក់កាលនេះ (២០២៦-២០៣៥) គឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់។ ខណៈពេលដែលកម្ពុជាបានទទួលការសរសើរពីអន្តរជាតិ ការគាំទ្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នៅតែបន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ដើម្បីធានាថាប្រទេសជាតិរក្សាបាននូវស្ថានភាព “គ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់” (Malaria-Free) និងឈានទៅដល់ការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការពី WHO។

សេចក្តីប្រកាសរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យរបស់កម្ពុជា ក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ទាំងស្រុង។ សមិទ្ធផលគន្លឹះចំនួន ៣ ដែលជាភស្តុតាងមិនអាចប្រកែកបាននៃភាពជោគជ័យនេះ រួមមាន៖ ការរក្សាបាននូវអត្រាមរណភាពសូន្យ (ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៨), ការលុបបំបាត់ភាពស៊ាំនឹងឱសថ ជាពិសេសមេរោគប្រភេទ Plasmodium Falciparum, និងការលុបបំបាត់ករណីឆ្លងក្នុងសហគមន៍ (ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥)។

ជោគជ័យនេះកើតឡើងដោយសារកត្តាសំខាន់ៗជាច្រើន៖

  1. ឆន្ទៈនយោបាយ និងការវិនិយោគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៖ ការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ «សុខភាពតែមួយ» (One Health) និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិច្បាស់លាស់ រួមទាំងការបែងចែកថវិកាសមស្រប។
  2. ការពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល៖ ការចុះត្រួតពិនិត្យ ការផ្តល់សេវាព្យាបាលទាន់ពេលវេលា និងការចែកចាយសម្ភារៈបង្ការ (មុង ថ្នាំ ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត) បានគ្របដណ្តប់គ្រប់តំបន់។
  3. ការចូលរួមពីសហគមន៍ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍៖ ការយល់ដឹង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីប្រជាពលរដ្ឋ រួមជាមួយនឹងការគាំទ្រពីមូលនិធិសកល (Global Fund), WHO, និងដៃគូដទៃទៀត។

ទោះជាយ៉ាងណា កម្ពុជាមិនត្រូវប្រកាសជ័យជម្នះមុនអាយុឡើយ។ ដំណាក់កាល ក្រោយការលុបបំបាត់ គឺជាបញ្ហាប្រឈមថ្មី។ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិឆ្នាំ ២០២៦-២០៣៥ នឹងផ្តោតលើ៖

  • ការទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺ៖ តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់ និងការឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះករណីសង្ស័យ។
  • ការដោះស្រាយករណីនាំចូល៖ សហការជាមួយប្រទេសជិតខាង និងពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យនៅតាមច្រកព្រំដែន។
  • ការរក្សាប្រព័ន្ធឃ្លាំមើល និងការចូលរួមពីសហគមន៍៖ ដើម្បីធានាថាករណីគ្រុនចាញ់នីមួយៗត្រូវបានរកឃើញ និងព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។

សមិទ្ធផលនេះ បានលើកតម្កើងកិត្យានុភាពកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយបានបង្ហាញថា ទោះបីជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ ក៏អាចសម្រេចបាននូវគោលដៅសុខាភិបាលសាធារណៈដ៏មានមហិច្ឆតា ប្រសិនបើមានឆន្ទៈ និងការសហការពីគ្រប់ភាគី។ កម្ពុជាសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ថាជា «ប្រទេសគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់» នៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩-២០៣០។

វាជាជ័យជំនះសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ជាគំរូសម្រាប់តំបន់ និងជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ពិភពលោក។

សំណួរចម្លើយញឹកញាប់ – កម្ពុជាលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់

ខាងក្រោមនេះជាសំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់បំផុតអំពីសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។

សំណួរទី ១៖ តើកម្ពុជាលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់នៅពេលណា?

ចម្លើយ៖ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ (ទិវាគ្រុនចាញ់ពិភពលោក) សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថាកម្ពុជាបានសម្រេចសមិទ្ធផលសំខាន់ៗក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។ គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥ កម្ពុជាលែងមានករណីឆ្លងក្នុងស្រុកទៀតហើយ។

សំណួរទី ២៖ តើសមិទ្ធផលសំខាន់ៗទាំងបីមានអ្វីខ្លះ?

ចម្លើយ៖ កម្ពុជាសម្រេចបានសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួនបី៖
– គ្មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៨។
– គ្មានភាពធន់នឹងថ្នាំ (ជាពិសេសប្រភេទ Plasmodium Falciparum)។
– គ្មានករណីឆ្លងក្នុងស្រុក ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥។

សំណួរទី ៣៖ តើកម្ពុជាធ្លាប់មានស្ថានភាពគ្រុនចាញ់ធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណា?

ចម្លើយ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៩៧ កម្ពុជាមានករណីគ្រុនចាញ់រហូតដល់ ១៧០,៣៨៧ ករណី និងមានមនុស្សស្លាប់ជាង ៨០០ នាក់។ ជំងឺនេះធ្លាប់ជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតមួយដល់សុខភាពសាធារណៈ។

សំណួរទី ៤៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលនាំទៅរកភាពជោគជ័យនេះ?

ចម្លើយ៖ កត្តាសំខាន់ៗរួមមាន៖
ឆន្ទៈនយោបាយ និងការវិនិយោគពីរាជរដ្ឋាភិបាល (តាមរយៈគោលនយោបាយ «សុខភាពតែមួយ» – One Health)។
– ការពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល (ការចុះត្រួតពិនិត្យ ការព្យាបាលទាន់ពេល ការចែកចាយមុង ថ្នាំ និងឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត)។
– ការចូលរួមពីសហគមន៍ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ (មូលនិធិសកល, WHO, ដៃគូអន្តរជាតិ)។

សំណួរទី ៥៖ តើកម្ពុជាទទួលបានការបញ្ជាក់ពី WHO ថាជាប្រទេសគ្មានគ្រុនចាញ់ហើយឬនៅ?

ចម្លើយ៖ មិនទាន់នៅឡើយទេ។ WHO តម្រូវឱ្យមានការឆ្លងក្នុងស្រុកសូន្យរយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នា។ កម្ពុជាគ្រោងដាក់ពាក្យសុំការបញ្ជាក់នេះនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩-២០៣០។

សំណួរទី ៦៖ តើកម្ពុជាមានផែនការអ្វីខ្លះដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺ?

ចម្លើយ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ២០២៦-២០៣៥ ដែលផ្តោតលើ៖
ការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់ និងការឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះករណីសង្ស័យ។
– ការដោះស្រាយករណីនាំចូល ពីប្រទេសជិតខាងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់។
– ការបញ្ចូលសេវាកម្មប្រយុទ្ធនឹងគ្រុនចាញ់ទៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលទូទៅ

សូមជួយចុច Share ម្នាក់មួយ ដើម្បីឱ្យព័ត៌មាននេះទៅដល់មនុស្ស ១,០០០ នាក់!

បញ្ចេញមតិខាងក្រោម


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

ព័ត៌មានថ្មីៗ