៥ សំណួរពេញនិយមអំពីកំណើននាំចេញ ២៣.៧% របស់កម្ពុជា (ពន្យល់ដោយអ្នកជំនាញ)

នៅថ្ងៃទី ១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋករកម្ពុជា បានចេញផ្សាយរបាយការណ៍មួយដែលបង្ហាញពីកំណើនដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់នៃទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា។ ក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ (មករា ដល់ មេសា) កម្ពុជាបានធ្វើពាណិជ្ជកម្មសរុបជាង ២៣.៣៨ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៩.៩% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។

ជាពិសេស ការនាំចេញបានកើនឡើងរហូតដល់ ២៣.៧% ដែលស្មើនឹងទឹកប្រាក់ ១១.១២ ពាន់លានដុល្លារ។ តើអ្វីទៅជាកត្តាជំរុញ? តើកម្ពុជានាំចេញអ្វីខ្លះ? ហើយតើអ្នកជំនាញមើលឃើញយ៉ាងណាចំពោះកំណើននេះ?

អត្ថបទនេះនឹងប្រមូលផ្តុំនូវ សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់បំផុត អំពីសមិទ្ធផលពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា ដោយដកស្រង់ចម្លើយពីអ្នកជំនាញ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។

សំណួរទី ១៖ តើកម្ពុជានាំចេញផលិតផលសំខាន់ៗអ្វីខ្លះ? ហើយទៅកាន់ទីផ្សារណាខ្លះ?

ចម្លើយ៖

កម្ពុជាមានមូលដ្ឋានផលិតកម្មចម្រុះ ដែលផលិតផលនាំចេញសំខាន់ៗរួមមាន៖

• សម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងវាយនភណ្ឌ៖ ជាសសរស្តម្ភប្រពៃណីរបស់កម្ពុជា។
• គ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិក៖ កំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។
• កង់៖ កម្ពុជាជាប្រទេសនាំចេញកង់ធំមួយនៅក្នុងតំបន់។
• សំបកកង់រថយន្ត៖ ជាឧស្សាហកម្មថ្មីដែលកំពុងទទួលបានការវិនិយោគធំៗ។
• ផលិតផលកសិកម្ម៖ ដូចជា អង្ករ កៅស៊ូ និងដំឡូងមី។

ទីផ្សារនាំចេញធំជាងគេរបស់កម្ពុជា រួមមាន៖

1. សហរដ្ឋអាមេរិក — ជាទីផ្សារធំជាងគេសម្រាប់វាយនភណ្ឌ។
2. វៀតណាម — ការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសជិតខាងកំពុងកើនឡើងខ្លាំង។
3. ជប៉ុន — ទីផ្សារដែលមានតម្រូវការគុណភាពខ្ពស់។
4. ចិន — ទីផ្សារដ៏ធំសម្បើមដែលកំពុងបើកទ្វារឱ្យកាន់តែទូលាយតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA)។

ចំណាំ៖ ក្រៅពីទីផ្សារទាំង ៤ នេះ កម្ពុជាក៏កំពុងពង្រីកការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអឺរ៉ុប កាណាដា និងអង់គ្លេស តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងអនុគ្រោះពន្ធ EBA និង FTA នានា។

សំណួរទី ២៖ តើកត្តាអ្វីខ្លះដែលជំរុញឱ្យការនាំចេញកម្ពុជាកើនឡើងដល់ ២៣.៧%?

ចម្លើយ៖

យោងតាមការលើកឡើងរបស់ ឯកឧត្តម ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កត្តាចម្បងដែលជំរុញកំណើននាំចេញរបស់កម្ពុជាគឺ បណ្តាញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មក្នុងតំបន់ និងទ្វេភាគី។

កត្តាសំខាន់ៗរួមមាន៖

1. កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP
   ដែលជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក បានផ្តល់អត្រាពន្ធអនុគ្រោះដល់ផលិតផលកម្ពុជានៅលើទីផ្សារសមាជិកចំនួន ១៥ ប្រទេស។
2. កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ទ្វេភាគី
   កម្ពុជាមាន FTA ជាមួយប្រទេសចិន កូរ៉េខាងត្បូង និងអារ៉ាប់រួម ដែលបានបើកទ្វារទីផ្សារកាន់តែទូលាយសម្រាប់ផលិតផលកម្ពុជា។
3. ការធ្វើពិពិធកម្មវិស័យឧស្សាហកម្ម
   បន្ថែមពីលើវិស័យកាត់ដេរប្រពៃណី កម្ពុជាកំពុងពង្រីកការនាំចេញផលិតផលអេឡិចត្រូនិក គ្រឿងប្រើប្រាស់អគ្គិសនី គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងសំបកកង់។
4. ស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច
   បរិយាកាសវិនិយោគប្រកបដោយស្ថិរភាព និងការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (ដូចជា កំពង់ផែ ផ្លូវថ្នល់ និងអាកាសយានដ្ឋាន) បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាទីតាំងទាក់ទាញសម្រាប់រោងចក្រផលិតកម្ម។

ឯកឧត្តម ប៉ែន សុវិជាតិ បានថ្លែងថា៖

«កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទាំងនេះបានដើរតួជាកាតាលីករសម្រាប់កំណើននាំចេញប្រកបដោយចីរភាពរយៈពេលវែង ដោយផ្តល់អត្រាពន្ធអនុគ្រោះដល់ផលិតផលកម្ពុជា។»

សំណួរទី ៣៖ តើអ្នកជំនាញវាយតម្លៃយ៉ាងណាចំពោះកំណើននាំចេញរបស់កម្ពុជា បើទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងភាពមិនច្បាស់លាស់?

ចម្លើយ៖

លោក Anthony Galliano នាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុន Cambodian Investment Management Holdings បានវាយតម្លៃថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែលពឹងផ្អែកលើការនាំចេញ (export-driven economy) បានបន្តបង្ហាញពី ភាពធន់ ទោះបីជាស្ថិតក្នុងបរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដ៏ច្របូកច្របល់ក៏ដោយ។

លោកបានលើកឡើងពីចំណុចសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖

1. កម្លាំងនៃវិស័យផលិតកម្ម
   កំណើននាំចេញដ៏រឹងមាំឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពរឹងមាំជាបន្តបន្ទាប់នៃវិស័យផលិតកម្មកម្ពុជា ជាពិសេសផលិតផលសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងវាយនភណ្ឌ។
2. ការធ្វើពិពិធកម្មមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្ម
   លោក Anthony Galliano បានកត់សម្គាល់ថា កម្ពុជាកំពុងមានការរីកចម្រើនក្នុងការធ្វើពិពិធកម្មមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួន តាមរយៈការពង្រីកវិស័យផលិតគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក គ្រឿងប្រើប្រាស់អគ្គិសនី គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងសំបកកង់។ នេះជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់ការកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកតែលើវិស័យកាត់ដេរប៉ុណ្ណោះ។
3. ភាពធន់ក្នុងបរិបទសកល
   ថ្វីបើមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល (អតិផរណា តម្លៃថាមពល និងភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ) កម្ពុជានៅតែអាចរក្សាបាននូវកំណើននាំចេញខ្ពស់ ដែលបង្ហាញពីភាពទាក់ទាញរបស់កម្ពុជាក្នុងនាមជាមូលដ្ឋានផលិតកម្មជំនួស (alternative manufacturing base) សម្រាប់វិនិយោគិនអន្តរជាតិ។

សម្រង់សម្តីលោក Anthony Galliano៖

«កំណើននាំចេញដ៏រឹងមាំឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពរឹងមាំជាបន្តបន្ទាប់នៃវិស័យផលិតកម្មកម្ពុជា ជាពិសេសសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងវាយនភណ្ឌ។»

សំណួរទី ៤៖ តើកម្ពុជានាំចូលផលិតផលអ្វីខ្លះ? ហើយតើនេះបង្ហាញពីនិន្នាការអ្វីខ្លះសម្រាប់វិស័យផលិតកម្ម?

ចម្លើយ៖

ក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ កម្ពុជាបាននាំចូលទំនិញមានតម្លៃសរុប ១២.២៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៨.៣% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។

ផលិតផលនាំចូលសំខាន់ៗរួមមាន៖

1. វត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ផលិតកម្ម
   ដូចជា អំបោះ ក្រណាត់ និងគ្រឿងបន្លាស់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងស្បែកជើង។
2. ប្រេងឥន្ធនៈ
   សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងការដឹកជញ្ជូន និងផលិតកម្មថាមពល។
3. យានយន្ត
   រថយន្ត ម៉ូតូ និងគ្រឿងបន្លាស់សម្រាប់ដំឡើងក្នុងស្រុក។
4. គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក
   សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក និងសម្រាប់ដំឡើងបន្ថែមមុននាំចេញឡើងវិញ។

អត្ថន័យ និងនិន្នាការសំខាន់ៗ៖

• ការនាំចូលវត្ថុធាតុដើមកើនឡើង បង្ហាញថា រោងចក្រក្នុងស្រុកកំពុងដំណើរការពេញសមត្ថភាព ដើម្បីបំពេញតម្រូវការនាំចេញ។
• ការនាំចូលគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក និងយានយន្ត ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការកើនឡើងនៃកម្រិតជីវភាព និងតម្រូវការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក។
• ការនាំចូលធំជាងការនាំចេញ (ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មប្រមាណ ១.១៤ ពាន់លានដុល្លារ) គឺជារឿងធម្មតាសម្រាប់ប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដោយសារតម្រូវការនាំចូលម៉ាស៊ីន បច្ចេកវិទ្យា និងវត្ថុធាតុដើម។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មនេះអាចនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយនៅពេលដែលរោងចក្រថ្មីៗ (ដូចជា រោងចក្រសំបកកង់ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក) ចាប់ផ្តើមនាំចេញផលិតផលសម្រេចកាន់តែច្រើន។

សំណួរទី ៥៖ តើកំណើននាំចេញនេះប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងដូចម្តេច?

ចម្លើយ៖

កំណើននាំចេញ ២៣.៧% មិនមែនគ្រាន់តែជាតួលេខសេដ្ឋកិច្ចស្ងួតៗនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានប្រែក្លាយទៅជា អត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ ដូចខាងក្រោម៖

១. បង្កើតការងារថ្មីៗ
ការពង្រីករោងចក្រផលិតកម្ម (ទាំងវិស័យកាត់ដេរប្រពៃណី និងឧស្សាហកម្មថ្មីៗដូចជា សំបកកង់ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក) បានបង្កើតការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែងសម្រាប់កម្មករ និយោជិត ជាពិសេសយុវជនដែលទើបបញ្ចប់ការសិក្សា។

២. បង្កើនប្រាក់ចំណូលគ្រួសារ
កម្មកររោងចក្រទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ ដែលអាចចិញ្ចឹមជីវិតគ្រួសារ និងផ្ញើរប្រាក់ទៅស្រុកកំណើត។ នេះជួយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅតាមតំបន់ជនបទ។

៣. ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក
នៅពេលរោងចក្រដំណើរការ តម្រូវការអាហារ លំនៅដ្ឋាន និងសេវាកម្មនានានៅតំបន់ជុំវិញក៏កើនឡើង ដែលជាឱកាសសម្រាប់អាជីវកម្មខ្នាតតូចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

៤. ពង្រឹងស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចជាតិ
កំណើននាំចេញខ្ពស់ រួមចំណែកដល់ស្ថិរភាពអត្រាប្តូរប្រាក់រៀល និងបង្កើនទុនបម្រុងបរទេស ដែលជួយការពារសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាពីវិបត្តិខាងក្រៅ។

៥. បង្កើនជំនាញកម្លាំងពលកម្ម
ឧស្សាហកម្មថ្មីៗ ដូចជាផលិតកម្មសំបកកង់ និងគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ទាមទារជំនាញខ្ពស់ជាងមុន ដែលជាឱកាសសម្រាប់កម្មករកម្ពុជាក្នុងការបង្កើនសមត្ថភាព និងទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលកាន់តែខ្ពស់។

សេចក្តីសង្ខេប៖

កំណើននាំចេញ ២៣.៧% គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានមួយដែលបង្ហាញថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកំពុងដើរលើផ្លូវត្រូវ។ ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប មិនថាជាកម្មកររោងចក្រ អ្នកលក់ដូរ ឬកសិករ សុទ្ធតែទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីកំណើននេះទាំងផ្ទាល់ និងដោយប្រយោល។

សន្និដ្ឋាន

ទិន្នន័យពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋករ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកំពុងបន្តរីកចម្រើន ទោះបីជាប្រឈមមុខនឹងបរិយាកាសសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដែលមិនទាន់មានស្ថិរភាពក៏ដោយ។

កំណើននាំចេញ ២៣.៧% ក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ គឺជាលទ្ធផលផ្ទាល់ពីកត្តាសំខាន់ៗចំនួន ៣៖

1. កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម — RCEP និង FTAs ទ្វេភាគី បានផ្តល់អត្រាពន្ធអនុគ្រោះដល់ផលិតផលកម្ពុជា។
2. ការធ្វើពិពិធកម្មមូលដ្ឋានផលិតកម្ម — កម្ពុជាមិនត្រឹមតែពឹងផ្អែកលើវិស័យកាត់ដេរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែកំពុងពង្រីកទៅរកគ្រឿងអេឡិចត្រូនិក គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត និងសំបកកង់។
3. ស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច — បរិយាកាសវិនិយោគល្អ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកាន់តែប្រសើរឡើង។

ការវាយតម្លៃរបស់អ្នកជំនាញ ទាំងឯកឧត្តម ប៉ែន សុវិជ្ជាតេជៈ និងលោក Anthony Galliano សុទ្ធតែបានបញ្ជាក់ថា កំណើននេះមានលក្ខណៈ ចីរភាព និងឆ្លុះបញ្ចាំងពី ភាពធន់ របស់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា កំណើននេះបានបកប្រែទៅជាការបង្កើតការងារថ្មី ប្រាក់ចំណូលកើនឡើង និងឱកាសបណ្តុះបណ្តាលជំនាញខ្ពស់។ នេះជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការបន្តដើរឆ្ពោះទៅរកចក្ខុវិស័យឆ្នាំ ២០៣០ និង ២០៥០។

📢 សូមចែករំលែក!

ប្រសិនបើលោកអ្នកយល់ថាអត្ថបទនេះមានប្រយោជន៍ សូមចុច Like, Share និង Comment ដើម្បីឱ្យមិត្តភក្តិ និងអ្នកស្គាល់គ្នាបានទទួលព័ត៌មានវិជ្ជមានអំពីសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

ប្រភព៖ អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋករកម្ពុជា (តាមរយៈ AKP) — ថ្ងៃទី ១១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦។