កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៧ កម្ពុជាបានជួបប្រទះនឹងវិបត្តិសុខាភិបាលដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ ដោយមានករណីគ្រុនចាញ់រហូតដល់ទៅ ១៧០,៣៨៧ ករណី និងមានមនុស្សស្លាប់ជាង ៨០០ នាក់។ ជំងឺនេះបានក្លាយជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតមួយដល់សុខភាពសាធារណៈ។

ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីការខិតខំប្រឹងប្រែងជាបន្តបន្ទាប់ និងគាំទ្រដោយយុទ្ធសាស្ត្រជាតិច្បាស់លាស់ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានប្រកាសពីសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ៖ កម្ពុជាសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួនបី ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់។
អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ពីសមិទ្ធផលទាំងនោះ មូលហេតុដែលនាំមកនូវជោគជ័យនេះ និងផែនការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការថែរក្សាសមិទ្ធផលនេះឱ្យគង់វង្ស។
សមិទ្ធផលទាំងបីក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រុនចាញ់
ក្នុងឱកាសអបអរសាទរទិវាជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ និងទិវាគ្រុនចាញ់ពិភពលោក (World Malaria Day) នាថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសយ៉ាងមោទនភាពថា កម្ពុជាបានសម្រេចនូវសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួនបី ក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ហើយថែមទាំងជាប្រទេសទីមួយនៅក្នុងតំបន់មេគង្គក្រោម ដែលសម្រេចបានតាមគោលដៅតាមផែនការ។
តើសមិទ្ធផលទាំងបីនោះមានអ្វីខ្លះ?
១. គ្មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់
ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៨ មក កម្ពុជាលែងមានការបាត់បង់ជីវិតដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ទៀតហើយ។ មុននេះ យើងបានឆ្លងកាត់ការតស៊ូដ៏លំបាក ដោយនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ កម្ពុជាធ្លាប់មានករណីគ្រុនចាញ់រហូតដល់ ១៧០,៣៨៧ ករណី និងមានមនុស្សស្លាប់ជាង ៨០០ នាក់។ ការសម្រេចបាននូវ «សូន្យអ្នកស្លាប់» នេះគឺជាជោគជ័យដ៏ធំធេងមួយសម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។
២. ការលុបបំបាត់ភាពស៊ាំនឹងឱសថ
បញ្ហាប្រឈមដ៏ចម្បងមួយក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងព្យាបាលជំងឺគ្រុនចាញ់ គឺការកកើតឡើងនៃភាពស៊ាំនឹងឱសថ (Drug Resistance)។ កម្ពុជាសម្រេចបាននូវជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់ក្នុងការគ្រប់គ្រងបញ្ហានេះ ដោយពុំមានរបាយការណ៍អំពីករណីឆ្លងមេរោគគ្រុនចាញ់ប្រភេទ Plasmodium Falciparum (ដែលជាប្រភេទបង្កគ្រោះថ្នាក់បំផុត) នៅក្នុងសហគមន៍ឡើយ ចាប់តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ ២០២៤។»
៣. គ្មានករណីគ្រុនចាញ់ឆ្លងក្នុងស្រុក
គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៥ កម្ពុជាលែងមានករណីគ្រុនចាញ់ឆ្លងក្នុងស្រុកទៀតហើយ។ ករណីគ្រុនចាញ់ក្នុងស្រុកបានថយចុះយ៉ាងខ្លាំង ពី ៣២២ ករណីក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ មកត្រឹមតែ ៥២ ករណីប៉ុណ្ណោះ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ (ថយចុះ ៨៤%) — ហើយគ្មានករណីណាត្រូវបានរាយការណ៍ទេ ចាប់តាំងពីត្រីមាសទី ៤ នៃឆ្នាំ ២០២៥។
បញ្ជាក់៖ សមិទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់នេះ ពិតជាគំរូមេរៀនដ៏ល្អមួយនៃជំហានដំបូងរបស់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ។
កត្តាជោគជ័យ និងមេរៀនសម្រាប់ពិភពលោក
យោងតាមសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ជោគជ័យនេះកើតឡើងដោយសារ៖
- ការវិនិយោគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងការអនុវត្តគោលនយោបាយ «សុខភាពតែមួយ» (One Health)៖ គោលនយោបាយនេះភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងដោយផ្ទាល់រវាងសុខភាពមនុស្ស សត្វ និងបរិស្ថាន ដែលជាយុទ្ធសាស្ត្ររួមមួយក្នុងការកម្ចាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។
- ការពង្រឹងប្រព័ន្ធឆ្លើយតប និងការផ្តល់សេវាសុខាភិបាល៖ រួមមាន ការចុះត្រួតពិនិត្យ ការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា និងការចែកចាយសម្ភារៈសំខាន់ៗ (ថ្នាំ មុង ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត)។
- ការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍៖ ការយល់ដឹងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអំពីការការពារជំងឺគ្រុនចាញ់ ក៏ដូចជាកិច្ចសហការពីអង្គការដៃគូជាតិ និងអន្តរជាតិ (រួមទាំង Global Fund) បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់។
ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ ឈាង រ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពជោគជ័យនេះ គឺជាលទ្ធផលនៃការវិនិយោគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ការអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រ «សុខភាពតែមួយ» និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។
ផែនការក្រោយការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់
ក្រោយពីទទួលបានសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ កម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រពី «ការលុបបំបាត់» ទៅកាន់ «ការទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺ» ។ ដំណាក់កាលនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ពីព្រោះការវិលត្រឡប់នៃជំងឺគ្រុនចាញ់អាចកើតឡើងបាន ប្រសិនបើយើងមិនប្រុងប្រយ័ត្ន។
ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ២០២៦-២០៣៥
រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិថ្មីមួយ ដើម្បីធានាថាសមិទ្ធផលនេះនៅគង់វង្ស។ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថា ការប្រុងប្រយ័ត្នត្រូវតែបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ២០៣៥ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ជាពិសេសករណីនាំចូលពីប្រទេសដែលនៅមានជំងឺនេះ។
🎯 គោលដៅទទួលបានការបញ្ជាក់ពី WHO
ជំហានសំខាន់បន្ទាប់របស់កម្ពុជាគឺការដាក់ពាក្យសុំការបញ្ជាក់ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ថាជា «ប្រទេសគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់» ។ ដើម្បីទទួលបានការបញ្ជាក់នេះ កម្ពុជាត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម៖
- គ្មានការឆ្លងក្នុងស្រុករយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នា៖ គិតត្រឹមពេលនេះ កម្ពុជាលែងមានករណីគ្រុនចាញ់ឆ្លងក្នុងស្រុកតាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥។
- ប្រព័ន្ធឃ្លាំមើលដ៏រឹងមាំ៖ រាល់ករណីសង្ស័យត្រូវតែរកឃើញ ធ្វើតេស្ត និងបញ្ជាក់ឱ្យបានឆាប់រហ័ស។ សូម្បីតែការឆ្លងតែមួយករណីដែលគេមើលរំលង ក៏អាចបង្កឲ្យមានការរីករាលដាលឡើងវិញបានដែរ។
- ការពារកុំឱ្យជំងឺវិលត្រឡប់មកវិញ៖ នេះគឺជាបញ្ហាប្រឈមធំបំផុតក្នុងដំណាក់កាលនេះ។
បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងប្រមូលទិន្នន័យ និងរៀបចំឯកសារដើម្បីដាក់ជូន WHO ដោយគ្រោងសម្រេចគោលដៅនេះនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩ ដល់ ២០៣០។
⚠️ បញ្ហាប្រឈមក្នុងដំណាក់កាលក្រោយលុបបំបាត់
ទោះបីយើងទទួលបានជោគជ័យក៏ដោយ ក៏នៅមានបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗពីរដែលត្រូវតែដោះស្រាយ៖
- ករណីឆ្លងមេរោគដោយគ្មានរោគសញ្ញា៖ ប្រជាជនមួយចំនួនដែលរស់នៅក្នុងព្រៃអាចផ្ទុកមេរោគគ្រុនចាញ់ដោយគ្មានរោគសញ្ញា។ ពួកគេមិនទទួលការព្យាបាលទេ ដែលអាចឱ្យមេរោគគ្រុនចាញ់បន្តឆ្លងដោយស្ងៀមស្ងាត់។
- ករណីនាំចូលពីប្រទេសជិតខាង៖ ចលនាឆ្លងដែនរបស់ប្រជាជន និងជនចំណាកស្រុក (migrant populations) អាចនាំមេរោគគ្រុនចាញ់ពីប្រទេសដែលនៅមានជំងឺនេះ ចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាវិញ។
🛡️ វិធានការការពារសំខាន់ៗ
ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ កម្ពុជាបានដាក់ចេញនូវវិធានការសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖
- ការបន្តត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់៖ កម្មវិធីប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់នៅតែបន្តដំណើរការ ដើម្បីរកឱ្យឃើញនូវករណីថ្មីៗ និងទប់ស្កាត់កុំឱ្យរាលដាល។
- ការចាក់បញ្ចូលសេវាសុខាភិបាល៖ សេវាកម្មប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់កំពុងត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខភាពសាធារណៈទូទៅ ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពរយៈពេលវែង។
- ការអប់រំ និងការចូលរួមពីសហគមន៍៖ ប្រជាពលរដ្ឋត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យបន្តការពារខ្លួនពីមូសខាំ និងស្វែងរកការព្យាបាលភ្លាមៗ ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញា ជាពិសេសបន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ដែលមានហានិភ័យ។
ការទទួលស្គាល់ និងការគាំទ្រពីអន្តរជាតិ
សមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់បានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ និងការសរសើរពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នៅតែបន្ត ដើម្បីធានាថាសមិទ្ធផលនេះនៅគង់វង្ស។
១. ការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ
កម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជា ប្រទេសទីមួយនៅក្នុងតំបន់មេគង្គក្រោម ដែលសម្រេចបាននូវគោលដៅលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ស្របតាមផែនការ (ត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥)។ សមិទ្ធផលនេះត្រូវបានសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ពណ៌នាថាជា គំរូសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសុខាភិបាលក្នុងតំបន់ និងសកលលោក។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ពុជានៅមិនទាន់ទទួលបាន វិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ថាគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់ (Malaria-Free Certification) ពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) នៅឡើយទេ។ លក្ខខណ្ឌរបស់ WHO គឺប្រទេសដែលដាក់ពាក្យសុំត្រូវតែមាន ការឆ្លងមេរោគក្នុងស្រុកសូន្យរយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នា។ គិតត្រឹមពេលនេះ កម្ពុជាបានបំពេញបានជាង ១ឆ្នាំហើយ (ចាប់ពីខែកញ្ញា ២០២៥)។ ក្រសួងសុខាភិបាលកំពុងខិតខំរៀបចំឯកសារ ដើម្បីស្នើសុំការបញ្ជាក់នេះ ដោយរំពឹងថានឹងសម្រេចបាននៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩ ដល់ ២០៣០។
២. ការគាំទ្រពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍
ជោគជ័យនេះមិនអាចសម្រេចបានដោយគ្មានការគាំទ្រពីដៃគូអន្តរជាតិឡើយ។
- មូលនិធិសកល (Global Fund)៖ មូលនិធិសកលបានប្តេជ្ញាបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ ជំងឺរបេង និងមេរោគអេដស៍។ ការប្តេជ្ញាចិត្តនេះត្រូវបានបញ្ជាក់នៅក្នុងជំនួបរវាងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាល លោកជំពូ រ៉ា និងគណៈប្រតិភូនៃមូលនិធិសកល នាពេលថ្មីៗនេះ។ មូលនិធិសកលនឹងបន្តគាំទ្រដល់ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសុខាភិបាលរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥-២០៣៤ (HSP4) ហើយនឹងជួយកម្ពុជារៀបចំពាក្យសុំជំនួយសម្រាប់វដ្ត ២០២៧-២០២៩។
- អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO)៖ WHO បានសហការជាមួយកម្ពុជាជាយូរមកហើយ តាមរយៈកម្មវិធី “Mekong Malaria Elimination” (MME)។ អង្គការនេះបានផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងការវាយតម្លៃវឌ្ឍនភាព ព្រមទាំងជំរុញឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់។
- កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូផ្សេងទៀត៖ កម្ពុជាក៏បានទទួលជំនួយ និងការសហការពីស្ថាប័ននានា ដូចជា សម្ព័ន្ធមិត្តប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ (Malaria Consortium) និង បណ្តាញលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់តំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (APMEN)។
៣. កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់
សមិទ្ធផលរបស់កម្ពុជាមិនមែនជារឿងដាច់ដោយឡែកនោះទេ ហើយក៏មិនមែនជាការបញ្ចប់នៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នានោះដែរ។
- ការគាំទ្រពីចិន៖ ចិន ដែលជាប្រទេសដែលទទួលបានការបញ្ជាក់ថាគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់ពី WHO ក្នុងឆ្នាំ ២០២១,បានចែករំលែកបទពិសោធន៍របស់ខ្លួនជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ការសហការផ្នែកបច្ចេកទេសរវាងអ្នកជំនាញនៃប្រទេសទាំងពីរ ជាពិសេសក្នុងការត្រួតពិនិត្យ និងការឆ្លើយតបទៅនឹងករណីនាំចូល គឺមានសារៈសំខាន់ណាស់។
- កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាក្នុងតំបន់៖ កម្ពុជាគឺជាផ្នែកមួយនៃ គំនិតផ្តួចផ្តើមថ្នាំប្រឆាំងគ្រុនចាញ់ក្នុងតំបន់ (Regional Artemisinin Initiative – RAI) ដែលគាំទ្រដោយមូលនិធិសកល។ គម្រោងនេះគ្របដណ្តប់ប្រទេសចំនួន ៥ នៅក្នុងតំបន់ (កម្ពុជា ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងវៀតណាម)។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះគឺចាំបាច់ណាស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺគ្រុនចាញ់ ដោយសារចលនាឆ្លងដែន។
សារសំខាន់៖ ដំណាក់កាលនេះ (២០២៦-២០៣៥) គឺជាដំណាក់កាលដ៏សំខាន់។ ខណៈពេលដែលកម្ពុជាបានទទួលការសរសើរពីអន្តរជាតិ ការគាំទ្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នៅតែបន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ដើម្បីធានាថាប្រទេសជាតិរក្សាបាននូវស្ថានភាព “គ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់” (Malaria-Free) និងឈានទៅដល់ការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការពី WHO។
សេចក្តីប្រកាសរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យរបស់កម្ពុជា ក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់ទាំងស្រុង។ សមិទ្ធផលគន្លឹះចំនួន ៣ ដែលជាភស្តុតាងមិនអាចប្រកែកបាននៃភាពជោគជ័យនេះ រួមមាន៖ ការរក្សាបាននូវអត្រាមរណភាពសូន្យ (ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៨), ការលុបបំបាត់ភាពស៊ាំនឹងឱសថ ជាពិសេសមេរោគប្រភេទ Plasmodium Falciparum, និងការលុបបំបាត់ករណីឆ្លងក្នុងសហគមន៍ (ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥)។
ជោគជ័យនេះកើតឡើងដោយសារកត្តាសំខាន់ៗជាច្រើន៖
- ឆន្ទៈនយោបាយ និងការវិនិយោគរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល៖ ការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយ «សុខភាពតែមួយ» (One Health) និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិច្បាស់លាស់ រួមទាំងការបែងចែកថវិកាសមស្រប។
- ការពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល៖ ការចុះត្រួតពិនិត្យ ការផ្តល់សេវាព្យាបាលទាន់ពេលវេលា និងការចែកចាយសម្ភារៈបង្ការ (មុង ថ្នាំ ឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត) បានគ្របដណ្តប់គ្រប់តំបន់។
- ការចូលរួមពីសហគមន៍ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍៖ ការយល់ដឹង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការពីប្រជាពលរដ្ឋ រួមជាមួយនឹងការគាំទ្រពីមូលនិធិសកល (Global Fund), WHO, និងដៃគូដទៃទៀត។
ទោះជាយ៉ាងណា កម្ពុជាមិនត្រូវប្រកាសជ័យជម្នះមុនអាយុឡើយ។ ដំណាក់កាល ក្រោយការលុបបំបាត់ គឺជាបញ្ហាប្រឈមថ្មី។ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិឆ្នាំ ២០២៦-២០៣៥ នឹងផ្តោតលើ៖
- ការទប់ស្កាត់ការវិលត្រឡប់មកវិញនៃជំងឺ៖ តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់ និងការឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះករណីសង្ស័យ។
- ការដោះស្រាយករណីនាំចូល៖ សហការជាមួយប្រទេសជិតខាង និងពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យនៅតាមច្រកព្រំដែន។
- ការរក្សាប្រព័ន្ធឃ្លាំមើល និងការចូលរួមពីសហគមន៍៖ ដើម្បីធានាថាករណីគ្រុនចាញ់នីមួយៗត្រូវបានរកឃើញ និងព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។
សមិទ្ធផលនេះ បានលើកតម្កើងកិត្យានុភាពកម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ ហើយបានបង្ហាញថា ទោះបីជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ ក៏អាចសម្រេចបាននូវគោលដៅសុខាភិបាលសាធារណៈដ៏មានមហិច្ឆតា ប្រសិនបើមានឆន្ទៈ និងការសហការពីគ្រប់ភាគី។ កម្ពុជាសង្ឃឹមថានឹងទទួលបានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ថាជា «ប្រទេសគ្មានជំងឺគ្រុនចាញ់» នៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩-២០៣០។
វាជាជ័យជំនះសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ជាគំរូសម្រាប់តំបន់ និងជាក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់ពិភពលោក។
សំណួរចម្លើយញឹកញាប់ – កម្ពុជាលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់
ខាងក្រោមនេះជាសំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់បំផុតអំពីសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។
ចម្លើយ៖ នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ (ទិវាគ្រុនចាញ់ពិភពលោក) សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសថាកម្ពុជាបានសម្រេចសមិទ្ធផលសំខាន់ៗក្នុងការលុបបំបាត់ជំងឺគ្រុនចាញ់។ គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥ កម្ពុជាលែងមានករណីឆ្លងក្នុងស្រុកទៀតហើយ។
ចម្លើយ៖ កម្ពុជាសម្រេចបានសមិទ្ធផលសំខាន់ៗចំនួនបី៖
– គ្មានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនចាញ់ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៨។
– គ្មានភាពធន់នឹងថ្នាំ (ជាពិសេសប្រភេទ Plasmodium Falciparum)។
– គ្មានករណីឆ្លងក្នុងស្រុក ចាប់តាំងពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៥។
ចម្លើយ៖ នៅឆ្នាំ ១៩៩៧ កម្ពុជាមានករណីគ្រុនចាញ់រហូតដល់ ១៧០,៣៨៧ ករណី និងមានមនុស្សស្លាប់ជាង ៨០០ នាក់។ ជំងឺនេះធ្លាប់ជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំបំផុតមួយដល់សុខភាពសាធារណៈ។
ចម្លើយ៖ កត្តាសំខាន់ៗរួមមាន៖
– ឆន្ទៈនយោបាយ និងការវិនិយោគពីរាជរដ្ឋាភិបាល (តាមរយៈគោលនយោបាយ «សុខភាពតែមួយ» – One Health)។
– ការពង្រឹងប្រព័ន្ធសុខាភិបាល (ការចុះត្រួតពិនិត្យ ការព្យាបាលទាន់ពេល ការចែកចាយមុង ថ្នាំ និងឧបករណ៍ធ្វើតេស្ត)។
– ការចូលរួមពីសហគមន៍ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ (មូលនិធិសកល, WHO, ដៃគូអន្តរជាតិ)។
ចម្លើយ៖ មិនទាន់នៅឡើយទេ។ WHO តម្រូវឱ្យមានការឆ្លងក្នុងស្រុកសូន្យរយៈពេល ៣ ឆ្នាំជាប់គ្នា។ កម្ពុជាគ្រោងដាក់ពាក្យសុំការបញ្ជាក់នេះនៅចន្លោះឆ្នាំ ២០២៩-២០៣០។
ចម្លើយ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញ ផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិ ២០២៦-២០៣៥ ដែលផ្តោតលើ៖
– ការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងដិតដល់ និងការឆ្លើយតបភ្លាមៗចំពោះករណីសង្ស័យ។
– ការដោះស្រាយករណីនាំចូល ពីប្រទេសជិតខាងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់។
– ការបញ្ចូលសេវាកម្មប្រយុទ្ធនឹងគ្រុនចាញ់ទៅក្នុងប្រព័ន្ធសុខាភិបាលទូទៅ។


Leave a Reply