ចាប់ពីការកាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូនយ៉ាងខ្លាំង រហូតដល់ការបង្កើត «ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចថ្មី» ព្រមទាំងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើកំពង់ផែបរទេស គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ មិនមែនគ្រាន់តែជាការជីកដីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជា «ការរស់ឡើងវិញនៃផ្លូវទឹកបុរាណ» ដែលត្រៀមតភ្ជាប់អនាគតកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោក។
បើនិយាយពីគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗរបស់កម្ពុជា គេមិនអាចមើលរំលង ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ បានឡើយ។ មហាគម្រោងផ្លូវទឹកប្រវែង ១៨០ គីឡូម៉ែត្រនេះ មានគោលដៅតភ្ជាប់ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គទៅកាន់សមុទ្រ ឆ្លងកាត់ខេត្តចំនួន ៤ (កណ្តាល តាកែវ កំពត និងកែប) ។ គម្រោងនេះនឹងបង្កើត «ច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចថ្មី» ដែលអាចផ្ទុកកប៉ាល់ដឹកទំនិញរហូតដល់ ៣,០០០ តោន ហើយត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹកយ៉ាងច្រើន។
បន្ទាប់ពីពិធីបុណ្យទឹកដ៏អធិកអធមកន្លងទៅ ចូរយើងស្វែងយល់ពីដំណើរការពិត និងផលប៉ះពាល់ដែលគម្រោងនេះកំពុងនាំមកជូនប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់គ្នា!
ដំណាក់កាលទី២៖ ការចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការ
កាលពីថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដឹកនាំដោយ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង ឯកឧត្តម Wang Wenbin ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិនប្រចាំកម្ពុជា បានសម្ពោធការដ្ឋាន ដំណាក់កាលទី២ នៃគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោជាផ្លូវការ។
ព័ត៌មានលម្អិតសំខាន់ៗ៖
- ប្រវែងដំណាក់កាលទី២៖ ១៥១.៦ គីឡូម៉ែត្រ ។
- ទីតាំង៖ ចាប់ពីព្រែកពោធិ៍ ស្ថិតក្នុងខេត្តកណ្តាល រហូតដល់សមុទ្រខេត្តកែប និងឆ្លងកាត់ខេត្តតាកែវ និងកំពតផងដែរ។
- ទំហំទុន៖ ប្រមាណ ១.១៧ ពាន់លានដុល្លារ។
- រយៈពេលសាងសង់៖ គ្រោងរយៈពេល ៣៦ ខែ (គិតចាប់ពីថ្ងៃសម្ពោធដំណាក់កាលទី២)។
ចំណាំ៖ ដំណាក់កាលទី១ ដែលមានប្រវែង ២១ គីឡូម៉ែត្រ ក៏ត្រូវបានសម្ពោធកាលពីថ្ងៃទី ៥ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៤ ដែរ។
អត្ថប្រយោជន៍ចម្បង៖ ហេតុអ្វីវាជា «Game-Changer»?
ក្នុងពិធីសម្ពោធ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងនេះនឹង «បង្កើនសមត្ថភាពដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក និងគាំទ្រដល់កំណើនពាណិជ្ជកម្ម» ដោយលើកឡើងពីសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្ររបស់គម្រោង ក្នុងការភ្ជាប់រាជធានីភ្នំពេញទៅកាន់សមុទ្រដោយផ្ទាល់។
១) កាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន
បច្ចុប្បន្ននេះ ទំនិញពីភ្នំពេញទៅកាន់កំពង់ផែអន្តរជាតិ ត្រូវឆ្លងកាត់វៀតណាម (តាមផ្លូវទឹក) ដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងពេលវេលាកាន់តែខ្ពស់។ ព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ នឹង កាត់ផ្តាច់ការពឹងផ្អែកលើកំពង់ផែបរទេស ហើយអាចបញ្ជូនទំនិញទៅកាន់កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តកំពត និងខេត្តកែប ដោយផ្ទាល់។
២) បង្កើតការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែង
តាមរបាយការណ៍របស់ Xinhua គេបានប៉ាន់ស្មានថា គម្រោងនេះនឹងអាចបង្កើតការងារដោយផ្ទាល់ និងដោយប្រយោលបាន រហូតដល់ ៥០,០០០ កន្លែង ដោយ «ដំណាក់កាលទី២ តែមួយកំពុងបង្កើតការងាររាប់ពាន់កន្លែងសម្រាប់កម្មករ និងវិស្វករក្នុងស្រុក»។
៣) «តំបន់សេដ្ឋកិច្ចថ្មី» នៅតាមដងព្រែក
ប្រសាសន៍របស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា គម្រោងនេះ «នឹងប្រែក្លាយតំបន់នានានៅតាមបណ្តោយព្រែកទៅជាតំបន់ឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម កសិឧស្សាហកម្ម ភស្តុភារកម្ម តំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងតំបន់ទេសចរណ៍»។
ហិរញ្ញប្បទាន៖ គំរូ PPP និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ
- រចនាសម្ព័ន្ធទុន៖ ៥១% វិនិយោគដោយសហគ្រាសកម្ពុជា (ក្នុងនោះរួមមាន OCIC, កំពង់ផែស្វយ័តភ្នំពេញ, កំពង់ផែស្វយ័តព្រះសីហនុ) និង ៤៩% វិនិយោគដោយ China Road and Bridge Corporation (CRBC)។
- ការសងប្រាក់វិញ៖ អនុវត្តតាមគំរូ BOT (Build-Operate-Transfer) ដោយក្រុមហ៊ុនគម្រោងមានសិទ្ធិប្រមូលថ្លៃប្រើប្រាស់ផ្លូវទឹករយៈពេល ៤០ ទៅ ៥០ ឆ្នាំ (ដើម្បីសងប្រាក់វិញ) ហើយបន្ទាប់ពីនោះ ចំណូលទាំងអស់នឹងត្រឡប់មកកាន់រដ្ឋាភិបាលវិញ។
ការព្រួយបារម្ភសំខាន់ៗ៖ ការដោះស្រាយជម្លោះ និងសំណងជូនសហគមន៍
ខណៈពេលដែលគម្រោងនេះទទួលបានការគាំទ្រពីសំណាក់អ្នកនៅតាមតំបន់ និងក្រុមអ្នកជំនាញជាច្រើន ក៏មានសំឡេងព្រួយបារម្ភអំពីបញ្ហាប្រឈមផងដែរ។
សំណង
ក្នុងពិធីសម្ពោធនៅថ្ងៃទី ១១ មេសា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានអំពាវនាវឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ យល់ដឹងពីភាពចាំបាច់នៃគម្រោងនេះ។ លោកក៏បានសន្យាថា «ក្រុមការងារនឹងខិតខំប្រឹងប្រែងដោះស្រាយបញ្ហានេះឱ្យបានត្រឹមត្រូវ»។
តាមរយៈរបាយការណ៍របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ រដ្ឋាភិបាលបានបែងចែកថវិកាចំនួន ២១៧ លានដុល្លារ សម្រាប់ការងារសំណងសរុប (ទាំងពីរដំណាក់កាល)។
- ដំណាក់កាលទី១៖ ថវិកាសំណងប្រមាណ ជិត ៧១ លានដុល្លារ។
- បញ្ហាកង្វល់៖ តំណាក់កាលទី១ (២៦ គីឡូម៉ែត្រ) នៅស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្តាល មានប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជីវករក្នុងតំបន់មួយចំនួនបានលើកឡើងថា ពួកគាត់មិនទាន់ទទួលបានសំណង ឬមិនទាន់ដឹងច្បាស់អំពីចំនួនទឹកប្រាក់ដែលត្រូវទទួលនៅឡើយទេ។
វិវាទទាក់ទងនឹងហិរញ្ញប្បទាន
កាលពីចុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយបរទេសមួយចំនួន (Reuters) បានចេញផ្សាយព័ត៌មានថា ប្រទេសចិនកំពុង «បង្ហាញការសង្ស័យ» ហើយមិនទាន់បានប្តេជ្ញាចិត្តផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់គម្រោងនេះទេ។
ទោះយ៉ាងណា សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានបដិសេធចំពោះការលើកឡើងនេះ ហើយបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា «គ្មានឧបសគ្គណាមួយដែលរារាំងការអនុវត្តគម្រោងនោះទេ» ហើយកម្ពុជាកំពុងបន្តអនុវត្តគម្រោងនេះ តាមរយៈផែនការច្បាស់លាស់ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ជំនួស។
វឌ្ឍនភាពផ្នែកផ្សេងៗ៖ «តំបន់អភិវឌ្ឍន៍ថ្មី» និងភាពអធិកអធម
អចលនទ្រព្យ
គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោបាន «បង្កើតការវិនិយោគលើវិស័យអចលនទ្រព្យនៅតាមតំបន់នានា ដោយបានប្រែក្លាយពួកវាទៅជាតំបន់លំនៅដ្ឋាន និងពាណិជ្ជកម្មដ៏មានសក្តានុពល»។
កសិកម្ម
Joseph Matthews សាស្រ្តាចារ្យជាន់ខ្ពស់នៃសាកលវិទ្យាល័យ BELTEI បានពន្យល់ថា ព្រែកនេះ «នឹងផ្តល់នូវការផ្គត់ផ្គង់ទឹកជាប់លាប់ដល់កសិករនៅតាមខេត្តភាគខាងត្បូង ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេអាចប្រមូលផលបានច្រើនដងក្នុងមួយឆ្នាំ»។
សមត្ថភាពនាវាចរណ៍
- ទទឹង៖ ១០០ ម៉ែត្រ។
- ជម្រៅ៖ ៥.៤ ម៉ែត្រ។
- ប្រភេទនាវា៖ អាចទ្រាំទ្រនាវាដឹកទំនិញបាន រហូតដល់ ៣,០០០ តោន។
ការវាយតម្លៃសង្ខេប
គុណសម្បត្តិ
- កាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងពេលវេលា បង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។
- បង្កើតការងាររាប់ម៉ឺនកន្លែង ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុក។
- កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកវៀតណាម បង្កើនអធិបតេយ្យភាពផ្លូវទឹក។
បញ្ហាប្រឈម
- ជម្លោះអំពីសំណង និងមិនទាន់មានតម្លាភាពពេញលេញ។
- ហិរញ្ញប្បទានពីបរទេស នៅតែត្រូវការតាមដាន។
- ផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន និងការគំរាមកំហែងដល់ប្រភពចិញ្ចឹមជីវិត។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
មិនថាសម្រាប់អ្នកជំនួញ កសិករ ឬយុវជនដែលទើបតែចាប់ផ្តើមអាជីពនោះទេ គម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ កំពុងក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់សម្រាប់អនាគតសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។ វានឹងជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន ពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង បង្កើតការងារ និងបង្កើនអធិបតេយ្យភាពផ្លូវទឹករបស់កម្ពុជា។
សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានប្រកាសយ៉ាងមុតមាំថា «គម្រោងនេះនឹងកាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន ពេលវេលាដឹកជញ្ជូន និងចម្ងាយ ដែលនឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងសម្បើមដល់កម្ពុជា»។
សូមរង់ចាំមើល! ក្នុងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំខាងមុខ តើទេសភាពនៅស្រុកកៀនស្វាយ និងតាមដងព្រែកនឹងទៅជាយ៉ាងណា? យើងសង្ឃឹមថាដំណើរការសំណង និងការអភិវឌ្ឍន៍នឹងមានតម្លាភាព ហើយផលប្រយោជន៍នឹងទៅដល់អ្នកស្រុកពិតប្រាកដ។
🔗 ប្រភពឯកសារយោង
- ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន AKP, Xinhua (ខែមេសា ២០២៦)។
- ក្រសួងព័ត៌មាន (RNK) (ខែមេសា ២០២៦)។
- គេហទំព័រ Mongabay, Reuters, CamboJA News. (២០២៥-២០២៦)។
- គេហទំព័រផ្លូវការក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) (ខែមេសា ២០២៥)។
Leave a Reply