កម្ពុជា​កំពុង​ដំណើរ​ការ​ស្ថានីយ​ថាមពល​ពន្លឺ​ព្រះ​អា​ទិត្យ​ធំជាង​គេ​នៅ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍

កម្ពុជាកំពុងបោះជំហានយ៉ាងមុតមាំឆ្ពោះទៅកាន់អនាគតថាមពលបៃតង ជាមួយនឹងការដំណើរការជាដំណាក់កាលនៃ អនុស្ថានីយអគ្គិសនីឈើតុំ ដែលមានទំហំសមត្ថភាពសរុប ៩៣០ មេហ្គាវ៉ាត់ (MW)។ គម្រោងនេះស្ថិតនៅក្នុងឃុំឈើតុំ ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ហើយនៅពេលដំណើរការពេញលេញ វានឹងក្លាយជា គម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ការវិនិយោគដ៏ធំធេងនេះ គឺជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់មួយទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការជំរុញការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញ កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល និងគាំទ្រដល់គោលដៅអព្យាក្រឹតភាពកាបូន (Carbon Neutrality) នៅឆ្នាំ ២០៥០។

អត្ថបទនេះនឹងនាំអ្នកទៅស្វែងយល់ពីគម្រោងយក្សនេះ រួមទាំងទីតាំង ទំហំ ដំណាក់កាលនៃការដំណើរការ និងអត្ថប្រយោជន៍ដ៏ធំធេងដែលកម្ពុជានឹងទទួលបាន។

តើគម្រោងនេះជាអ្វី?

អនុស្ថានីយអគ្គិសនីឈើតុំ គឺជាគម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ធំមួយ ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីជំរុញសមត្ថភាពផលិតថាមពលស្អាតរបស់កម្ពុជា។ នៅពេលដំណើរការពេញលេញ វានឹងដើរតួនាទីជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់មួយក្នុងបណ្តាញអគ្គិសនីជាតិ។

១. ទីតាំង និងទំហំ

គម្រោងនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់។ វាត្រូវបានសាងសង់នៅលើផ្ទៃដីដ៏ធំ ដែលគ្របដណ្តប់លើ ភូមិកណ្ដាល និងភូមិក្រាំងខឿន ក្នុងឃុំឈើតុំ។

• សមត្ថភាពដំឡើងសរុប៖ ៩៣០ មេហ្គាវ៉ាត់ (MW)។
• ឋានៈក្នុងតំបន់៖ នៅពេលដំណើរការពេញលេញ គម្រោងនេះនឹងក្លាយជា គម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យធំជាងគេ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។

ទំហំនេះធំជាងគម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ធំមុនៗនៅក្នុងតំបន់ ដូចជាឧទ្យានថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ Dau Tieng នៅប្រទេសវៀតណាម (ដែលមានសមត្ថភាពប្រហែល ៥០០ MW)។

២. ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន

គម្រោងនេះត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការជាដំណាក់កាល ដោយចាប់ផ្តើមផ្គត់ផ្គង់ថាមពលដល់បណ្តាញអគ្គិសនីជាតិរបស់កម្ពុជានៅក្នុង ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦។

គិតត្រឹមពាក់កណ្តាលខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ គម្រោងកំពុងដំណើរការបង្កើនទិន្នផលបន្តិចម្តងៗ ដើម្បីឈានទៅរកសមត្ថភាពពេញលេញ។

៣. សារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ

• មហិច្ឆតាថាមពលស្អាត៖ គម្រោងនេះស្របតាមចក្ខុវិស័យរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការពង្រីកថាមពលកកើតឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល។
• ស្ថិរភាពថាមពល៖ វានឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់ការបំពេញតម្រូវការអគ្គិសនីដែលកំពុងកើនឡើងឥតឈប់ឈររបស់កម្ពុជា。
• កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន៖ ការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យនឹងជួយកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងគាំទ្រដល់ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

គម្រោងឈើតុំ គឺជាគម្រោងដ៏ធំមួយ ដែលបង្ហាញពីជំហរកាន់តែរឹងមាំរបស់កម្ពុជាក្នុងការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះថាមពលបៃតង។ វាមិនមែនត្រឹមតែជាសមិទ្ធផលផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជានិមិត្តរូបនៃយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់ប្រទេសជាតិ។

ដំណាក់កាលនៃការដំណើរការ

អនុស្ថានីយអគ្គិសនីឈើតុំ ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីដំណើរការជាដំណាក់កាលៗ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យវាចាប់ផ្តើមផ្គត់ផ្គង់ថាមពលទៅកាន់បណ្តាញអគ្គិសនីជាតិបានមុនពេលសាងសង់ទាំងស្រុង។ យុទ្ធសាស្ត្រនេះធានាថា កម្ពុជាអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីថាមពលស្អាតឲ្យបានឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន។

១. ការចាប់ផ្តើមដំណើរការ

គម្រោងនេះបានចាប់ផ្តើមបញ្ចូនអគ្គិសនីទៅកាន់បណ្តាញជាតិជាលើកដំបូងនៅ ថ្ងៃទី ៩ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ វេលាម៉ោង ៩:០០ ព្រឹក។ ដំណាក់កាលដំបូងនេះបានផលិតថាមពលបាន ៧២ មេហ្គាវ៉ាត់ (MW)។

២. ដំណាក់កាលបន្តបន្ទាប់

បន្ទាប់ពីការចាប់ផ្តើមដំណើរការជោគជ័យ គម្រោងនេះបានបន្តពង្រីកសមត្ថភាពផលិតកម្មរបស់ខ្លួនតាមរយៈដំណាក់កាលបន្តបន្ទាប់៖

ដំណាក់កាល	កាលបរិច្ឆេទប៉ាន់ស្មាន	សមត្ថភាពផលិតកម្ម (MW)
ដំណាក់កាលទី ១	ថ្ងៃទី ៩ ខែមីនា ២០២៦	៧២ MW
ដំណាក់កាលទី ២	ចុងខែមីនា ២០២៦	២០០ MW
ដំណាក់កាលទី ៣	ចុងខែមេសា ២០២៦	៣៥០ MW
ដំណាក់កាលចុងក្រោយ	កំពុងដំណើរការ	៩៣០ MW (សមត្ថភាពពេញ)

ទិន្នន័យបច្ចុប្បន្ន៖ គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ គម្រោងនេះកំពុងដំណើរការបង្កើនទិន្នផលបន្តិចម្តងៗ ក្នុងដំណាក់កាលបន្ត ដើម្បីឈានទៅរកសមត្ថភាពពេញលេញ ៩៣០ MW នៅពេលដែលការសាងសង់ទាំងស្រុងត្រូវបានបញ្ចប់។

៣. អត្ថប្រយោជន៍នៃការដំណើរការជាដំណាក់កាល

• ការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលទាន់ពេលវេលា៖ អនុញ្ញាតឱ្យថាមពលស្អាតអាចបញ្ចូលទៅក្នុងបណ្តាញអគ្គិសនីបានឆាប់រហ័ស ខណៈដែលការងារសាងសង់នៅសល់នៅតែបន្ត។
• កាត់បន្ថយពេលវេលារង់ចាំ៖ កាត់បន្ថយពេលវេលារង់ចាំដើម្បីទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីគម្រោង ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងតម្រូវការថាមពលដែលកំពុងកើនឡើង។
• ស្ថិរភាពហិរញ្ញវត្ថុ៖ ប្រាក់ចំណូលដំបូងពីការលក់ថាមពលអាចជួយគាំទ្រដល់ការចំណាយលើការសាងសង់ដំណាក់កាលបន្តបន្ទាប់។

យុទ្ធសាស្ត្រដំណើរការជាដំណាក់កាលគឺជាវិធីសាស្ត្រដ៏ឆ្លាតវៃមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកម្ពុជាចាប់ផ្តើមទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីគម្រោងយក្សនេះបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ខណៈពេលដែលកំពុងបន្តសាងសង់ដំណាក់កាលដែលនៅសល់ដើម្បីឈានទៅដល់សមត្ថភាពពេញលេញ ៩៣០ MW។

អត្ថប្រយោជន៍ និងផលប៉ះពាល់

គម្រោងអនុស្ថានីយអគ្គិសនីឈើតុំ មិនត្រឹមតែជាសមិទ្ធផលផ្នែកវិស្វកម្មដ៏ធំធេងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងនាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថានរបស់កម្ពុជា។

១. ពង្រឹងសន្តិសុខថាមពលជាតិ

ការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈ និងធ្យូងថ្ម តែងតែធ្វើឱ្យកម្ពុជាប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យពីការប្រែប្រួលតម្លៃ និងការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់។ គម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យឈើតុំ នឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការ ធ្វើពិពិធកម្មប្រភពថាមពល និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនេះ។

តាមរយៈការបង្កើនសមត្ថភាពផលិតកម្មក្នុងស្រុកពីថាមពលកកើតឡើងវិញ កម្ពុជានឹងអាច កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល ដែលមានតម្លៃថ្លៃ និងប្រែប្រួលខ្លាំងនៅលើទីផ្សារពិភពលោក។ នេះជួយបង្កើន ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខថាមពលជាតិ ដោយធានាបាននូវការផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីដែលអាចទុកចិត្តបាន និងមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់គ្រួសារ និងអាជីវកម្មទាំងអស់។

២. កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់

កម្ពុជាបានប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការឈានទៅរក អព្យាក្រឹតភាពកាបូននៅឆ្នាំ ២០៥០។ គម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យឈើតុំ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកគោលដៅនេះ។

• កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន៖ ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យគឺជាប្រភពថាមពលស្អាត ដែលមិនបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ក្នុងពេលដំណើរការ។ ការជំនួសរោងចក្រថាមពលធ្យូងថ្ម ឬប្រេង ជាមួយនឹងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ អាចកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន CO₂ បានរាប់រយពាន់តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។
• គាំទ្រកិច្ចព្រមព្រៀងសកល៖ ការប្តេជ្ញាចិត្តនេះស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស (Paris Agreement) ស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងជួយលើកកម្ពស់រូបភាពរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិក្នុងនាមជាប្រទេសដែលទទួលខុសត្រូវចំពោះបរិស្ថាន។

៣. អត្ថប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ច

• កាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម៖ តម្លៃនៃការផលិតថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ការប្រើប្រាស់ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ នឹងជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមនៃការផលិតអគ្គិសនី ដែលអាចនាំឱ្យ តម្លៃអគ្គិសនីសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់មានស្ថិរភាព ឬថយចុះ។
• ទាក់ទាញការវិនិយោគ៖ គម្រោងថាមពលកកើតឡើងវិញខ្នាតធំនេះ បង្ហាញដល់វិនិយោគិនអន្តរជាតិថា កម្ពុជាកំពុងប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលប្រកបដោយចីរភាព ដែលអាចទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមទៀតក្នុងវិស័យនេះ។
• បង្កើតការងារ៖ ការសាងសង់ ប្រតិបត្តិការ និងការថែទាំរោងចក្រថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យដ៏ធំនេះ បានបង្កើតឱកាសការងារជាច្រើនសម្រាប់វិស្វករ បច្ចេកទេស និងកម្មករក្នុងស្រុក រួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។

៤. គាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព

ការអភិវឌ្ឍថាមពលកកើតឡើងវិញ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព (Sustainable Development Goals – SDGs) របស់កម្ពុជា។ គម្រោងនេះរួមចំណែកដោយផ្ទាល់ដល់៖

• SDG 7 (ថាមពលស្អាតតម្លៃសមរម្យ)៖ ផ្តល់នូវការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលស្អាត និងតម្លៃសមរម្យ។
• SDG 13 (សកម្មភាពអាកាសធាតុ)៖ កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

គម្រោងអនុស្ថានីយអគ្គិសនីឈើតុំ គឺជាការវិនិយោគដ៏ឆ្លាតវៃ ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនជ្រុង។ វាមិនត្រឹមតែជួយដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខថាមពល និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងបង្កើតឱកាសការងារសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ នេះគឺជាសមិទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់មួយទៀតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការកសាងអនាគតប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់ប្រទេសជាតិ។

ការដំណើរការជាដំណាក់កាលនៃអនុស្ថានីយអគ្គិសនីឈើតុំ គឺជាសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀតរបស់កម្ពុជា ដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការជំរុញថាមពលកកើតឡើងវិញ និងកសាងអនាគតប្រកបដោយចីរភាព។

គម្រោងយក្សនេះ ដែលមានសមត្ថភាពផលិតកម្មសរុប ៩៣០ មេហ្គាវ៉ាត់ ធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាម្ចាស់គម្រោងថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ វាមិនត្រឹមតែជានិមិត្តរូបនៃការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាថាមពលស្អាតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ឆ្លាតវៃក្នុងការពង្រឹងសន្តិសុខថាមពលជាតិ កាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។

តាមរយៈការដំណើរការជាដំណាក់កាល កម្ពុជាអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីថាមពលស្អាតបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ខណៈពេលដែលកំពុងបន្តពង្រីកសមត្ថភាពផលិតកម្មរហូតដល់ពេញលេញ។ គិតត្រឹមខែឧសភា ២០២៦ គម្រោងនេះកំពុងបន្ថែមទិន្នផលជាលំដាប់ ហើយរំពឹងថានឹងបញ្ចប់ពេញលេញក្នុងពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។

សមិទ្ធផលនេះ គឺជាភស្តុតាងរស់រវើកបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាកំពុងឈានទៅមុខយ៉ាងមុតមាំក្នុងការក្លាយជា មជ្ឈមណ្ឌលថាមពលបៃតងក្នុងតំបន់។ CambodiaAchievement.com នឹងបន្តតាមដាន និងរាយការណ៍ពីវឌ្ឍនភាពនៃគម្រោងសំខាន់ៗដែលរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពរបស់កម្ពុជា។

សារចុងក្រោយ៖ ថាមពលពីព្រះអាទិត្យកំពុងបំភ្លឺផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់អនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាពសម្រាប់កម្ពុជា។ គម្រោងនេះគឺជាត្រៀមលក្ខណៈនៃចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងជាមោទនភាពសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប។

ប្រភព៖ សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានពី AKP (ខែមីនា-ឧសភា ២០២៦) និងទិន្នន័យពីអគ្គនាយកដ្ឋានអគ្គិសនីកម្ពុជា (EDC)។