ហេតុអ្វីបានជាចិននៅតែជាប្រភពវិនិយោគធំជាងគេ និងវិនិយោគក្នុងស្រុកកើនឡើង?

នាខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ កម្ពុជាបានបន្តបង្ហាញពីភាពទាក់ទាញរបស់ខ្លួនលើឆាកវិនិយោគអន្តរជាតិ។ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគចំនួន ៤២ ដោយមានទុនវិនិយោគសរុបប្រមាណ ២២២ លានដុល្លារអាមេរិក និងរំពឹងថានឹងបង្កើតការងារប្រមាណ ២៤,០០០ កន្លែង។

អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ គឺ ប្រទេសចិននៅតែជាប្រភពវិនិយោគធំជាងគេ ដោយមានចំណែកវិនិយោគច្រើនជាងគេ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ វិនិយោគក្នុងស្រុក (ពីសហគ្រិន និងក្រុមហ៊ុនខ្មែរ) ក៏កំពុងកើនឡើងយ៉ាងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនុកចិត្តរបស់វិស័យឯកជនខ្មែរមកលើបរិយាកាសវិនិយោគ និងស្ថិរភាពនយោបាយក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។

តើអ្វីជាកត្តាសំខាន់ដែលធ្វើឱ្យចិនបន្តដឹកនាំការវិនិយោគនៅកម្ពុជា? ហើយតើអ្វីទៅជាកម្លាំងចលករនៅពីក្រោយការកើនឡើងនៃវិនិយោគក្នុងស្រុក? អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ពីមូលហេតុសំខាន់ៗនៃបាតុភូតនេះ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ និងរបាយការណ៍ពីប្រភពផ្លូវការ។

ហេតុអ្វីចិននៅតែជាប្រភពវិនិយោគធំជាងគេ?

ការដែលចិនបន្តដឹកនាំការវិនិយោគនៅកម្ពុជា មិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ។ វាគឺជាលទ្ធផលនៃកត្តារួមគ្នាជាច្រើន ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាគោលដៅវិនិយោគដ៏ទាក់ទាញបំផុតមួយរបស់ចិន។

១. កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTAs) បើកទ្វារទីផ្សារ

កត្តាចម្បងទីមួយ គឺបណ្តាញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីដែលកម្ពុជាមានជាមួយចិន។ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីកម្ពុជា-ចិន (CCFTA) និង កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP បានកាត់បន្ថយរបាំងពន្ធ និងមិនមែនពន្ធយ៉ាងច្រើន ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលដែលផលិតនៅកម្ពុជាអាចនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារចិន និងបណ្តាប្រទេស RCEP បានយ៉ាងងាយស្រួល និងទទួលបានអត្រាពន្ធអនុគ្រោះ។

ឯកឧត្តម ប៉ែន សុវិជាតិ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានថ្លែងថា៖

«ជាមួយនឹងអត្រាពន្ធអនុគ្រោះដែលផ្តល់ដោយ RCEP និង FTAs ទ្វេភាគីផ្សេងទៀត យើងមានទំនុកចិត្តថា ការនាំចេញរបស់យើងទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ជាពិសេសទៅកាន់ចិន និងបណ្តាប្រទេស RCEP ដទៃទៀត នឹងបន្តកើនឡើងពេញមួយឆ្នាំនេះ និងបន្តទៅអនាគត»។

សម្រាប់វិនិយោគិនចិន ការដាក់រោងចក្រនៅកម្ពុជា មានន័យថាពួកគេអាចទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីអត្រាពន្ធទាបទាំងនេះ នៅពេលនាំចេញផលិតផលសម្រេចទៅកាន់ទីផ្សារធំៗក្នុងតំបន់។

២. ក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយ និងការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគ

កត្តាទីពីរ គឺក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយ និងការលើកទឹកចិត្តវិនិយោគដ៏ទាក់ទាញរបស់កម្ពុជា។ ក្រោមច្បាប់វិនិយោគឆ្នាំ ២០២១ គម្រោងដែលទទួលបានការអនុម័តជា គម្រោងវិនិយោគដែលមានសិទ្ធិទទួលបានការលើកទឹកចិត្ត (Qualified Investment Project – QIP) អាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពន្ធដូចជា៖

• ការលើកលែងពន្ធលើប្រាក់ចំណេញ រហូតដល់ ៩ ឆ្នាំ។
• ការលើកលែងពន្ធនាំចូល សម្រាប់ឧបករណ៍ គ្រឿងចក្រ វត្ថុធាតុដើម និងសម្ភារៈសំណង់។
• ការកាត់បន្ថយពន្ធលើប្រាក់ចំណូលជាជំហានៗ (Step-down Tax) បន្ទាប់ពីអស់រយៈពេលលើកលែងពន្ធ។

លើសពីនេះ ប្រព័ន្ធ One-Window Service របស់ CDC បានសម្រួលនីតិវិធីអនុម័តគម្រោង ដោយអនុញ្ញាតឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ពិនិត្យសំណើវិនិយោគក្នុងវេទិកាតែមួយ។

៣. គម្រោងវិនិយោគទ្រង់ទ្រាយធំ និងភាពជោគជ័យជាក់ស្តែង

កត្តាទីបី គឺវត្តមាននៃគម្រោងវិនិយោគទ្រង់ទ្រាយធំរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន ដែលបង្ហាញពីទំនុកចិត្ត និងភាពជោគជ័យជាក់ស្តែង។

តាមរបាយការណ៍របស់ CDC ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ គម្រោងវិនិយោគធំៗចំនួនពីរត្រូវបានអនុម័ត៖

1. រោងចក្រកែច្នៃផ្លែឈើ នៅស្រុកបាណន់ ខេត្តបាត់ដំបង ដែលមានទុនវិនិយោគ ២០ លានដុល្លារ។
2. រោងចក្រផលិតប្រេងសម្រាប់សំបកកង់រថយន្ត និងផលិតផលកៅស៊ូ នៅតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសស៊ីនបាវិត ខេត្តស្វាយរៀង ដែលមានទុនវិនិយោគ ៩.៦ លានដុល្លារ។

គម្រោងទាំងនេះបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនចិនកំពុងវិនិយោគលើវិស័យកែច្នៃជម្រៅ និងឧស្សាហកម្មបន្ថែមតម្លៃ ដែលស្របតាមគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពផលិតកម្មក្នុងស្រុក។

៤. កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងទំនាក់ទំនង «មិត្តភាពដែកថែប»

កត្តាទីបួន ដែលមិនអាចមើលរំលងបាន គឺទំនាក់ទំនងការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចកម្រិតខ្ពស់រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ នៅថ្ងៃទី ២២ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានថ្លែងយ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាស្វាគមន៍សហគ្រាសចិនក្នុងការមកវិនិយោគនៅកម្ពុជា។

ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអនុប្រធានទី១ នៃ CDC បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាស្វាគមន៍រាល់ការវិនិយោគស្របច្បាប់ និងលើកទឹកចិត្តវិនិយោគិនចិនឱ្យស្វែងយល់ពីឱកាសកាន់តែច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

នេះគឺជាតួលេខដែលបង្ហាញពីការរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់នៃវិនិយោគចិននៅកម្ពុជា៖

រយៈពេល	ចំណែកវិនិយោគចិន
ត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ ២០២៦	៤៦.៧៧% (នាំមុខគេ)
ខែមេសា ២០២៦	៦៧% (នាំមុខគេ)
ឆ្នាំ ២០២៥ ទាំងមូល	៥៤% (នាំមុខគេ)

កត្តាជំរុញកំណើនវិនិយោគក្នុងស្រុក

ខណៈដែលការវិនិយោគពីប្រទេសចិននៅតែដឹកនាំគេ ការកើនឡើងនៃ វិនិយោគក្នុងស្រុក គឺជានិន្នាការវិជ្ជមានមួយទៀតដែលមិនអាចមើលរំលងបាន។ គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ វិនិយោគក្នុងស្រុកមានចំណែក ៣៣% នៃទុនសរុប (ប្រហែល ៧៣ លានដុល្លារ) ហើយនៅក្នុងត្រីមាសទី១ ទាំងមូល វិនិយោគក្នុងស្រុកមានចំណែករហូតដល់ ៣៨.០៦% (៩៥១ លានដុល្លារ)។ តើអ្វីទៅជាកត្តាជំរុញឱ្យសហគ្រិនខ្មែរកាន់តែច្រើនចូលមកវិនិយោគ?

១. ទំនុកចិត្តលើស្ថិរភាពនយោបាយ និងកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច

កត្តាចម្បងទីមួយ គឺ ស្ថិរភាពនយោបាយ និង កំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច ដែលបន្តអនុវត្តដោយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។

• ការកែលម្អបរិយាកាសអាជីវកម្ម៖ កម្ពុជាបានសម្រួលនីតិវិធីចុះបញ្ជីអាជីវកម្ម កាត់បន្ថយការចំណាយ និងពេលវេលាសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម។
• យន្តការការពារវិនិយោគិន៖ ច្បាប់វិនិយោគឆ្នាំ ២០២១ ផ្តល់ការការពារ និងសិទ្ធិស្របច្បាប់យ៉ាងច្បាស់លាស់ដល់វិនិយោគិនទាំងក្នុងស្រុក និងបរទេស។
• ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ ការកែលម្អផ្លូវថ្នល់ កំពង់ផែ អាកាសយានដ្ឋាន និងប្រព័ន្ធអគ្គិសនី បានកាត់បន្ថយថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូន និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការអាជីវកម្ម។

ទំនុកចិត្តនេះបានជំរុញឱ្យសហគ្រិនខ្មែរដែលធ្លាប់តែប្រកបអាជីវកម្មខ្នាតតូច ងាកមកវិនិយោគលើគម្រោងទ្រង់ទ្រាយធំជាងមុន។

២. ការកើនឡើងនៃវណ្ណៈកណ្តាល និងអំណាចទិញក្នុងស្រុក

កត្តាទីពីរ គឺ ការរីកចម្រើននៃវណ្ណៈកណ្តាល និង អំណាចទិញរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។

• សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានរីកចម្រើនជាមធ្យម ៧% អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ដែលបានលើកកម្ពស់ជីវភាពគ្រួសារ និងបង្កើនតម្រូវការទំនិញ និងសេវាកម្មនានា។
• ការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជនវ័យក្មេងដែលមានការយល់ដឹងខាងបច្ចេកវិទ្យា បានបង្កើតឱកាសថ្មីៗសម្រាប់អាជីវកម្មក្នុងស្រុក ជាពិសេសក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិច សេវាកម្មឌីជីថល និងការដឹកជញ្ជូន។

សហគ្រិនខ្មែរកាន់តែច្រើនបានកត់សម្គាល់ឃើញឱកាសទីផ្សារនេះ ហើយបានបោះទុនវិនិយោគដើម្បីបម្រើសេវាកម្មដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរផ្ទាល់។

៣. ការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងឥណទានដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs)

កត្តាទីបី គឺ ការគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ក្នុងការផ្តល់ឥណទាន និងធនធានដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម (SMEs)។

• ធនាគារ SME (Small and Medium Enterprise Bank) បានផ្តល់កម្ចីក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបដល់សហគ្រិនខ្មែរ ដើម្បីពង្រីកអាជីវកម្ម។
• ការចេញសញ្ញាប័ណ្ណរដ្ឋាភិបាល ជាប្រាក់រៀលក៏បានជួយបង្កើនសាច់ប្រាក់ងាយស្រួលក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារ ដែលធនាគារពាណិជ្ជអាចយកទៅផ្តល់ឥណទានដល់វិនិយោគិនក្នុងស្រុក។
• កម្មវិធីធានាឥណទាន (Credit Guarantee Scheme) បានកាត់បន្ថយហានិភ័យសម្រាប់ធនាគារក្នុងការផ្តល់កម្ចីដល់ SMEs ដែលគ្មានទ្រព្យបញ្ចាំគ្រប់គ្រាន់។

ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង៖ ក្នុងចំណោមគម្រោងវិនិយោគទាំង ៤២ ក្នុងខែមេសា គម្រោងជាច្រើនត្រូវបានផ្តួចផ្តើមដោយសហគ្រិនខ្មែរ ជាពិសេសក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងកែច្នៃកសិផល។ គម្រោងខ្នាតតូច និងមធ្យមទាំងនេះ បានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតការងារ និងពង្រឹងសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន។

៤. ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់សហគ្រិនខ្មែរ

ជាចុងក្រោយ សហគ្រិនខ្មែរកំពុងមាន ឥរិយាបថកាន់តែសកម្ម និង មានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ។ ពួកគេមិនត្រឹមតែរង់ចាំវិនិយោគិនបរទេសមកធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងនោះទេ ប៉ុន្តែបានចាប់ផ្តើមបង្កើតម៉ាកយីហោផ្ទាល់ខ្លួន វិនិយោគលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D) និងពង្រីកទីផ្សារទៅកាន់បរទេសតាមរយៈវេទិកាពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិច។

ការវិភាគលើទិន្នន័យវិនិយោគក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីរូបភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាដែលកំពុងរីកចម្រើន និងមានតុល្យភាព។ ចិននៅតែជាប្រភពវិនិយោគធំជាងគេ ខណៈដែល វិនិយោគក្នុងស្រុកក៏កំពុងកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

សង្ខេបកត្តាសំខាន់ៗ

ហេតុអ្វីចិននៅតែជាប្រភពវិនិយោគធំជាងគេ?

1. បណ្តាញកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (CCFTA, RCEP) ផ្តល់អត្រាពន្ធអនុគ្រោះ និងបើកទីផ្សារធំៗដល់វិនិយោគិនចិន។
2. ក្របខ័ណ្ឌគោលនយោបាយវិនិយោគអំណោយផល រួមទាំងការលើកទឹកចិត្តពន្ធ (QIP) និងប្រព័ន្ធ One-Window Service។
3. គម្រោងវិនិយោគទ្រង់ទ្រាយធំ និងទំនាក់ទំនងការទូតជាយុទ្ធសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ហេតុអ្វីវិនិយោគក្នុងស្រុកកំពុងកើនឡើង?

1. ស្ថិរភាពនយោបាយ និង កំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច បង្កើតទំនុកចិត្តដល់សហគ្រិនខ្មែរ។
2. ការកើនឡើងនៃវណ្ណៈកណ្តាល និង អំណាចទិញក្នុងស្រុក បង្កើតឱកាសទីផ្សារថ្មីៗ។
3. ការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ពីធនាគារ SME, កម្មវិធីធានាឥណទាន, និងការចេញសញ្ញាប័ណ្ណរដ្ឋាភិបាល។
4. ការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរបស់សហគ្រិនខ្មែរ ឆ្ពោះទៅរកការបង្កើតម៉ាកយីហោ និងការវិនិយោគលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍ (R&D)។

ទស្សនវិស័យទៅអនាគត

ការរីកចម្រើននៃវិនិយោគទាំងពីរប្រភេទនេះ គឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

• វិនិយោគចិន នឹងបន្តដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឧស្សាហកម្ម និងកែច្នៃកម្រិតខ្ពស់។
• វិនិយោគក្នុងស្រុក នឹងពង្រឹងមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ច បង្កើនភាពធន់ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើវិនិយោគបរទេសតែម្ខាង។

ក្រោមការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត រាជរដ្ឋាភិបាលបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការកែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគ ទាក់ទាញទុនបរទេស និងលើកទឹកចិត្តសហគ្រិនខ្មែរឱ្យចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ។

សូមតាមដានវេបសាយ សមិទ្ធផលកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែមទៀតអំពីការវិនិយោគ និងសមិទ្ធផលវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀតរបស់កម្ពុជា៕

ប្រភពព័ត៌មាន

ប្រភព	កាលបរិច្ឆេទ	ព័ត៌មានសំខាន់ៗ
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកម្ពុជា (AKP)	២១ ឧសភា ២០២៦	ព័ត៌មានទូទៅអំពីគម្រោងវិនិយោគ ៤២ គម្រោង ទុន ២២២ លានដុល្លារ។ បញ្ជាក់ថា ចិននៅតែជាប្រភពវិនិយោគធំជាងគេ។
柬中時報 (CC-Times)	២០ ឧសភា ២០២៦	បំបែកតួលេខលម្អិត៖ ក្នុងខែមេសា វិនិយោគចិន ៦៧% វិនិយោគក្នុងស្រុក ៣៣%។
Khmer Times	១៩ មេសា ២០២៦	ព័ត៌មានស្តីពីត្រីមាសទី១៖ ចិនវិនិយោគ ៤៦.៧៧% (១.១៦៩ ពាន់លានដុល្លារ), វិនិយោគក្នុងស្រុក ៣៨.០៦% (៩៥១ លានដុល្លារ)។
Southeast Asia Infrastructure	២៣ មករា ២០២៦	ព័ត៌មានអំពីការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងតួនាទីរបស់ចិន និងដៃគូផ្សេងទៀតក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។
ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា	ខែមេសា ២០២៦	សម្តីរដ្ឋលេខាធិការ ប៉ែន សុវិចារ ស្តីពីអត្ថប្រយោជន៍នៃ RCEP និង FTAs។
ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC)	ឧសភា ២០២៦	សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានស្តីពីការអនុម័តគម្រោងវិនិយោគ និងសម្តីឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស៊ុន ចាន់ថុល។

កំណត់សម្គាល់៖ សូមលោកអ្នកផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមតាមរយៈតំណភ្ជាប់ផ្លូវការរបស់ប្រភពនីមួយៗ។