ពីជើងមេឃនៃការនាំចេញដ៏រឹងមាំ ទៅកាន់ការហូរចូលនៃទុនវិនិយោគជាង ២.៦ ពាន់លានដុល្លារ — កម្ពុជាកំពុងបង្ហាញពីភាពធន់ និងសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ ទោះបីជាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងភាពមិនច្បាស់លាស់ក៏ដោយ។
ក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៦ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានបន្តបង្ហាញពីសន្ទុះកំណើនយ៉ាងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយទំហំពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិសរុបមានចំនួន ២៣.៣៨ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៩.៩% ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំមុន។ ជាពិសេស កំណើននាំចេញបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់ ២១.៧% ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពប្រសើរឡើងនៃផលិតភាព និងភាពទាក់ទាញរបស់ទំនិញកម្ពុជានៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
សមិទ្ធផលនេះទទួលបានដោយសារកត្តាសំខាន់ៗដូចជា៖ កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP, FTAs ទ្វេភាគី និងការវិនិយោគបន្តកើនឡើង។
កំណើននាំចេញ៖ កម្ពុជានាំចេញបាន ១១.១២ ពាន់លានដុល្លារ
របាយការណ៍របស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋករចុងក្រោយបានបង្ហាញថា កម្ពុជាបាននាំចេញផលិតផលមានតម្លៃ ១១.១២ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល ៤ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ ដែលកើនឡើង ២១.៧% បើធៀបនឹងឆ្នាំមុន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការនាំចូលមានចំនួន ១២.២៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៨.៣%។
ទិសដៅនាំចេញសំខាន់ៗ
ប្រទេសគោលដៅនាំចេញកំពូលទាំង ៥ របស់កម្ពុជារួមមាន៖ សហរដ្ឋអាមេរិក, វៀតណាម, ជប៉ុន, ចិន, និងកាណាដា។
មូលហេតុនៃកំណើន
លោក ប៉ែន សុវិជ្ជាតេជៈ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានអះអាងថា កំណើននេះ គឺដោយសារកត្តាសំខាន់ៗដូចជា៖
- កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership)៖ ដែលបានក្លាយជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់សម្រាប់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជា។
- កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ជាមួយប្រទេសចិន, កូរ៉េខាងត្បូង, និងអារ៉ាប់រួម។
- ការធ្វើពិពិធកម្មវិស័យឧស្សាហកម្ម៖ បន្ថែមពីលើវិស័យកាត់ដេរ កម្ពុជាកំពុងពង្រីកការនាំចេញផលិតផលអេឡិចត្រូនិក, គ្រឿងបន្លាស់រថយន្ត, កង់, សំបកកង់, និងផលិតផលកសិកម្ម។
ចំណាំសំខាន់៖ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងរយៈពេល ២ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ ទំហំពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-ជប៉ុន កើនឡើងដល់ ២២.៩% ឬស្មើនឹង ២៧៦ លានដុល្លារ។
ការវិនិយោគ៖ ជាង ២.៦ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុង ៤ ខែដើមឆ្នាំ
គិតត្រឹមថ្ងៃទី ៧ ឧសភា ២០២៦ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានអនុម័តគម្រោងវិនិយោគសរុបចំនួន ១៨៤ គម្រោង ជាមួយទំហំទុនសរុបប្រមាណ ជាង ២.៦ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។
គម្រោងវិនិយោគសំខាន់ៗក្នុងត្រីមាសទី១
- ចំនួនគម្រោង៖ ១៤៦ គម្រោង។
- ទំហំទុន៖ ២.៥ ពាន់លានដុល្លារ។
- ការងារ៖ បង្កើតការងារប្រមាណ ៨២,០០០ កន្លែង។
- ប្រភពវិនិយោគ៖
គម្រោងវិនិយោគសំខាន់ៗក្នុងខែមេសា
ក្នុងខែមេសា គម្រោងវិនិយោគថ្មីចំនួន ៨ ត្រូវបានអនុម័តបន្ថែម ដែលមានទុនសរុបប្រមាណ ៤.៩ លានដុល្លារ។ គម្រោងទាំងនោះរួមមាន៖
- រោងចក្រថាមពលខ្យល់ ១៥០ មេហ្គាវ៉ាត់ (ស្ថិតនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី)។
- រោងចក្រថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ៣៥០ មេហ្គាវ៉ាត់។
- រោងចក្រដំឡើងរថយន្តអគ្គិសនី, រោងចក្រដំឡើងម៉ូតូ, រោងចក្រផលិតសំបកកង់រថយន្ត, និងសណ្ឋាគារ ៥ ផ្កាយ។
ទិន្នន័យបន្ថែម៖ ក្នុងខែកុម្ភៈឆ្នាំ ២០២៦ តែមួយខែ CDC បានអនុម័តគម្រោងចំនួន ៤២ មានទុន ១៦៦ លានដុល្លារ បង្កើតការងារប្រមាណ ២៤,០០០ កន្លែង។
តួលេខឆ្នាំ ២០២៥៖ សម្រាប់ការប្រៀបធៀប ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ CDC បានអនុម័តគម្រោងចំនួន ៦៣០ ដែលមានទុនសរុប ១០ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៤៥% បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤។
កត្តាជំរុញចម្បង
កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP
គិតត្រឹមត្រីមាសទី១ នៃឆ្នាំ ២០២៦ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក RCEP មានចំនួន ១១.២៦ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ១៨.៥% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំមុន។ RCEP នៅតែបន្តជាទីផ្សារធំជាងគេរបស់កម្ពុជា ដែលមានចំណែករហូតដល់ ៦៤% នៃទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបរបស់កម្ពុជាក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ ២០២៦។
កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីទ្វេភាគី
FTAs ជាមួយប្រទេសចិន, កូរ៉េខាងត្បូង, និងអារ៉ាប់រួម បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើននាំចេញ តាមរយៈការផ្តល់អត្រាពន្ធអនុគ្រោះ។
សមិទ្ធផលគន្លឹះនៃ RCEP បន្ទាប់ពី ៤ ឆ្នាំនៃការអនុវត្ត
- ពន្ធគយ៖ ពន្ធគយលើជាង ៩០% នៃទំនិញដែលធ្វើពាណិជ្ជកម្មរវាងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកត្រូវបានលុបចោល ឬកាត់បន្ថយយ៉ាងច្រើន។
- ទំហំពាណិជ្ជកម្ម៖ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិក RCEP សម្រេចបាន ៤០.២៤ ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ កើនឡើង ១៦.២%។
ផែនការមេដឹកជញ្ជូន និងភស្តុភារកម្ម ២០២៣-២០៣៣
ដើម្បីគាំទ្រដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការដឹកជញ្ជូន កម្ពុជាកំពុងអនុវត្តយ៉ាងសកម្មនូវ ផែនការមេរួមបញ្ចូលគ្នាដឹកជញ្ជូន និងភស្តុភារកម្ម ២០២៣-២០៣៣។
គម្រោងក្នុងផែនការ៖
- គម្រោងសរុប៖ ១៧៤ គម្រោង។
- គម្រោងផ្លូវគោក៖ ៩៤ គម្រោង។
- គម្រោងផ្លូវដែក៖ ៨ គម្រោង (មានទុនវិនិយោគសរុប ១០.០១ ពាន់លានដុល្លារ)។
- គម្រោងផ្លូវទឹក៖ ២៣ គម្រោង។
- គម្រោងផ្លូវសមុទ្រ៖ ២០ គម្រោង។
- គម្រោងផ្លូវអាកាស៖ ១០ គម្រោង (រួមទាំងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោ KTI)។
- គម្រោងភស្តុភារកម្ម៖ ១៥ គម្រោង។
ការអនុវត្តផែនការនេះ នឹងអាចកាត់បន្ថយពេលវេលានៃការដឹកជញ្ជូន និងចំណាយភស្តុភារកម្មប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដែលជាកត្តាចម្បងក្នុងការទាក់ទាញការវិនិយោគ និងបង្កើនការប្រកួតប្រជែងរបស់ទំនិញកម្ពុជានៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ច
ទោះបីជាគ្រប់គ្រងបាននូវកំណើននាំចេញដ៏រឹងមាំក៏ដោយ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅតែប្រឈមនឹងបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា៖
- កំណើន GDP៖ IMF និង World Bank បានព្យាករណ៍ថា កំណើន GDP របស់កម្ពុជានឹងស្ថិតក្នុងរង្វង់ ប្រហែល ៤% ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦។
- ហានិភ័យ៖
- ភាពតានតឹងខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ៖ ដូចជាជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារទំនិញសកល។
- ការប្រែប្រួលតម្លៃថាមពល៖ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ថ្លៃដើមផលិតកម្ម។
ទោះយ៉ាងណា ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការកែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគ និងការអនុវត្តគោលនយោបាយជំរុញកំណើនប្រកបដោយភាពធន់ នឹងអាចជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យទាំងនេះបាន។
ទិន្នន័យវិជ្ជមានទាំងនេះ មិនត្រឹមតែបង្ហាញពីសុខភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំរបស់កម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីភាពទាក់ទាញរបស់ប្រទេសកម្ពុជាសម្រាប់វិនិយោគិនអន្តរជាតិក្នុងការពង្រីកមូលដ្ឋានផលិតកម្ម និងការនាំចេញ។ នេះគឺជាសញ្ញាបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាកំពុងបន្តដើរលើផ្លូវនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព និងក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយក្នុងតំបន់៕
ប្រភពឯកសារយោង
- អគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋករ៖ ទិន្នន័យនាំចូល-នាំចេញ (ឧសភា ២០២៦)
- ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC)៖ ទិន្នន័យវិនិយោគ (មេសា-ឧសភា ២០២៦)
- ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Xinhua, AKP, និងកាសែត Phnom Penh Post។
- របាយការណ៍ស្តីពីការអនុវត្ត RCEP (មករា ២០២៦)។
