ហេតុអ្វីកម្ពុជាសហការជាមួយអឺរ៉ុប និងជប៉ុន ក្នុងការសាងសង់ស្ពានកោះខ្សាច់ទន្លា?

នារសៀលថ្ងៃទី ២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានរៀបចំកិច្ចប្រជុំដំបូង (Kick-off Meeting) សម្រាប់ គម្រោងសាងសង់ស្ពានកោះខ្សាច់ទន្លា (Koh Khas Tonle Bridge – KTB)។ កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងតាមប្រព័ន្ធវីដេអូ ដោយមានការចូលរួមពី ឯកឧត្តម នូ សុវត្ថិ រដ្ឋលេខាធិការនៃក្រសួង ព្រមទាំងតំណាងមកពី ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងកសិកម្ម ធនាគារវិនិយោគអឺរ៉ុប (EIB) ប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា និង សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន CHODAI Co., LTD. ពីប្រទេសជប៉ុន។

គម្រោងនេះមានគោលបំណងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក់ តភ្ជាប់កោះខ្សាច់ទន្លាទៅកាន់ ផ្លូវជាតិលេខ ២១ ដែលនឹងជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនកសិផល និងជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។

តើហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជាជ្រើសរើសសហការជាមួយអឺរ៉ុប និងជប៉ុន សម្រាប់គម្រោងដ៏សំខាន់នេះ? អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ពីមូលហេតុសំខាន់ៗចំនួនបី។

មូលហេតុទី១ — ហិរញ្ញប្បទានដ៏រឹងមាំពីធនាគារវិនិយោគអឺរ៉ុប (EIB)

មូលហេតុសំខាន់ទីមួយដែលកម្ពុជាជ្រើសរើសសហការជាមួយភាគីអឺរ៉ុប គឺដោយសារតែ ធនាគារវិនិយោគអឺរ៉ុប (European Investment Bank – EIB) ដែលជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំបំផុតមួយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប បានសម្រេចចិត្តផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងនេះ។

១. តើ EIB ជាអ្វី?

EIB គឺជាស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការផ្តល់កម្ចីសម្រាប់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ថាមពល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនៅក្នុងប្រទេសជាង ១៦០ ជុំវិញពិភពលោក។ ការចូលរួមរបស់ EIB បង្ហាញថា គម្រោងនេះត្រូវបានវាយតម្លៃថាមានលទ្ធភាពខាងសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកទេសខ្ពស់។

២. ហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការពីរធនាគារ (Co-financing)

គម្រោង KTB នេះគឺជា គម្រោងប្រើប្រាស់ហិរញ្ញប្បទានសហប្រតិបត្តិការពីរធនាគារ (Co-financing)។ នេះមានន័យថា EIB បានរួមដៃជាមួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដទៃទៀត ដើម្បីផ្តល់ទុនដល់គម្រោងនេះ។ ការវិនិយោគរួមគ្នានេះ មិនត្រឹមតែជួយបង្កើនធនធានហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងចែករំលែកហានិភ័យ និងធានាបាននូវនិរន្តរភាពនៃការសាងសង់ផងដែរ។

៣. ភស្តុតាងនៃទំនុកចិត្តពីសហភាពអឺរ៉ុប

ការដែល EIB សម្រេចចិត្តផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់គម្រោងស្ពានកោះខ្សាច់ទន្លា គឺជា ភស្តុតាងច្បាស់លាស់នៃទំនុកចិត្ត របស់សហភាពអឺរ៉ុបចំពោះស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយរបស់កម្ពុជា។ ការចូលរួមរបស់ តំណាងប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ Kick-off ក៏បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អឺរ៉ុបក្នុងការគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់កម្ពុជា។

៤. គុណសម្បត្តិនៃហិរញ្ញប្បទានពី EIB

បើប្រៀបធៀបទៅនឹងប្រភពហិរញ្ញប្បទានដទៃទៀត កម្ចីពី EIB ច្រើនតែមាន លក្ខខណ្ឌអនុគ្រោះ ដូចជា អត្រាការប្រាក់ទាប រយៈពេលសងត្រឡប់វែង និងមាន តម្លាភាពខ្ពស់។ នេះជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកថវិកាជាតិ និងធានាថាគម្រោងនេះមាននិរន្តរភាពក្នុងរយៈពេលវែង។

មូលហេតុទី២ — បទពិសោធន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបពីក្រុមហ៊ុនជប៉ុន (CHODAI Co., LTD.)

មូលហេតុទីពីរ ដែលកម្ពុជាសហការជាមួយភាគីជប៉ុន គឺដោយសារតែ ក្រុមហ៊ុន CHODAI Co., LTD. ដែលជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាបច្ចេកទេសឈានមុខគេរបស់ជប៉ុន មានបទពិសោធន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបក្នុងការរចនា និងត្រួតពិនិត្យគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ។

១. តួនាទីរបស់ CHODAI ក្នុងគម្រោង KTB

ក្រោមកិច្ចសន្យាដែលបានចុះហត្ថលេខាកាលពីថ្ងៃទី ៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន CHODAI Co., LTD. ទទួលបន្ទុកសំខាន់ៗចំនួនបី៖

1. ការសិក្សាសមិទ្ធិលទ្ធភាព (Feasibility Study – FS)៖ វាយតម្លៃពីលទ្ធភាពខាងបច្ចេកទេស សេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន និងសង្គមនៃគម្រោង។
2. ការរចនាប្លង់បច្ចេកទេសលម្អិត (Detailed Engineering Designs – DEDs)៖ រៀបចំគំនូរ និងលក្ខណៈបច្ចេកទេសលម្អិតសម្រាប់ការសាងសង់។
3. ការត្រួតពិនិត្យការសាងសង់ (Construction Supervision – CS)៖ ធានាថាការសាងសង់ប្រព្រឹត្តទៅតាមផែនការ ស្តង់ដារ និងគុណភាពដែលបានកំណត់។

២. បទពិសោធន៍ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ CHODAI

CHODAI គឺជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏ល្បីល្បាញនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន និងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ក្រុមហ៊ុននេះមានបទពិសោធន៍ជាង ៥០ ឆ្នាំ ក្នុងការរចនាស្ពាន ផ្លូវរូងក្រោមដី ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទឹក និងគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដទៃទៀត។ ការជ្រើសរើស CHODAI ធានាថា ស្ពានកោះខ្សាច់ទន្លានឹងត្រូវបានរចនាឡើងតាម ស្តង់ដារអន្តរជាតិខ្ពស់ មានសុវត្ថិភាព និងប្រើប្រាស់បានយូរអង្វែង។

៣. ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹង

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ CHODAI មិនត្រឹមតែផ្តល់សេវាប្រឹក្សាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយ ផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹង ដល់វិស្វករ និងមន្ត្រីជំនាញកម្ពុជាផងដែរ។ តាមរយៈការធ្វើការរួមគ្នាជាមួយក្រុមការងារជប៉ុន ជំនាញរបស់ធនធានមនុស្សកម្ពុជានឹងត្រូវបានលើកកម្ពស់ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍគម្រោងធំៗនាពេលអនាគត។

៤. និមិត្តរូបនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន

គម្រោង KTB គឺជាឧទាហរណ៍មួយទៀតដែលបង្ហាញពី ទំនាក់ទំនងការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ រវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន។ ជប៉ុនតែងតែជាដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (ដូចជាស្ពានជ្រោយចង្វារ កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ)។ ការចូលរួមរបស់ CHODAI បន្ថែមទៀតនូវភាពជឿជាក់ និងគុណភាពដល់គម្រោងនេះ។

មូលហេតុទី៣ — កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព

មូលហេតុទីបី ដែលកម្ពុជាជ្រើសរើសសហការជាមួយអឺរ៉ុប និងជប៉ុន គឺដោយសារតែ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ និងបើកចំហរបស់កម្ពុជា ដែលផ្តល់អាទិភាពដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

១. គោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ និងបើកចំហ

ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត កម្ពុជាបន្តរក្សាគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ និងបើកចំហ ដោយស្វែងរកភាពជាដៃគូជាមួយប្រទេស និងស្ថាប័នអន្តរជាតិទាំងអស់ ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍គោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងផលប្រយោជន៍រួម។

គម្រោង KTB គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់លាស់មួយ ដែលកម្ពុជាសហការជាមួយទាំង សហភាពអឺរ៉ុប (តាមរយៈ EIB) និង ជប៉ុន (តាមរយៈ CHODAI) ក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ នេះបង្ហាញថា កម្ពុជាមិនពឹងផ្អែកតែលើប្រភពហិរញ្ញប្បទាន ឬបច្ចេកវិទ្យាពីប្រទេសណាមួយនោះទេ ប៉ុន្តែបានធ្វើពិពិធកម្មដៃគូអភិវឌ្ឍន៍របស់ខ្លួន។

២. ការចូលរួមពីប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប និងអ្នកជំនាញអឺរ៉ុប

ការចូលរួមរបស់ តំណាងប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា និង ក្រុមអ្នកជំនាញការអឺរ៉ុប នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ Kick-off បានបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អឺរ៉ុបក្នុងការគាំទ្រដល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។ អ្នកជំនាញទាំងនេះនឹងចូលរួមផ្តល់យោបល់ និងត្រួតពិនិត្យគម្រោង ដើម្បីធានាថាស្ពាននេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងមិត្តភាពបរិស្ថាន។

៣. ឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព

គម្រោង KTB មិនត្រឹមតែជាស្ពានសម្រាប់ឆ្លងកាត់ទន្លេប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវានឹងក្លាយជា សរសៃឈាមសេដ្ឋកិច្ច ដ៏សំខាន់មួយ ដែលតភ្ជាប់កោះខ្សាច់ទន្លាទៅកាន់ផ្លូវជាតិលេខ ២១។ វានឹងជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនកសិផល ជំរុញពាណិជ្ជកម្ម និងបង្កើនជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់។

ការសហការជាមួយដៃគូអន្តរជាតិដែលមានបទពិសោធន៍ និងស្តង់ដារខ្ពស់ ធានាថាគម្រោងនេះនឹងត្រូវបានអនុវត្តប្រកបដោយគុណភាព តម្លាភាព និងនិរន្តរភាព។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការដែលកម្ពុជាសហការជាមួយអឺរ៉ុប (EIB) និងជប៉ុន (CHODAI) សម្រាប់គម្រោងស្ពានកោះខ្សាច់ទន្លា គឺជាការសម្រេចចិត្តដ៏ត្រឹមត្រូវ និងឆ្លាតវៃ។ វាផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើន៖

• ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ៖ ទទួលបានកម្ចីអនុគ្រោះពី EIB កាត់បន្ថយបន្ទុកថវិកាជាតិ។
• ផ្នែកបច្ចេកទេស៖ ទទួលបានបទពិសោធន៍ និងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបពី CHODAI ធានាគុណភាព និងសុវត្ថិភាព។
• ផ្នែកការទូត៖ បង្ហាញពីគោលនយោបាយការបរទេសឯករាជ្យ និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ទាំងអស់។
• ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច៖ ជំរុញភស្តុភារកម្មកសិកម្ម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយចីរភាព។

ស្ពានកោះខ្សាច់ទន្លានឹងក្លាយជា និមិត្តរូបនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ រវាងកម្ពុជា អឺរ៉ុប និងជប៉ុន។ វាជាសមិទ្ធផលដ៏សំខាន់មួយទៀតរបស់កម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប និងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី ២២ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ គម្រោងសាងសង់ស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គ (តភ្ជាប់ឃុំដីឥដ្ឋ និងឃុំថ្មគរ ក្នុងខេត្តកណ្តាល) បានសម្រេចវឌ្ឍនភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់គឺ ៥០.៨%។ តួលេខនេះបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សបើធៀបនឹងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៦ ដែលនៅពេលនោះគម្រោងសម្រេចបានត្រឹមតែ ៣៩.២៩% ប៉ុណ្ណោះ។

សូមតាមដានវេបសាយ សមិទ្ធផលកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែមទៀតអំពីវឌ្ឍនភាពគម្រោងនេះ និងសមិទ្ធផលវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀតរបស់កម្ពុជា៕

ប្រភពព័ត៌មាន

ប្រភព	កាលបរិច្ឆេទ	ព័ត៌មានសំខាន់ៗ
EIB Press Release (Official)	១៤ មីនា ២០២៥	ឈ្មោះស្ពានពិតប្រាកដ: Kaoh Khsach Tonlea Bridge។ ជាផ្នែកនៃកញ្ចប់ហិរញ្ញប្បទាន EU ទំហំជិត ៨០ លានអឺរ៉ូ រួមមាន: កម្ចី ៦០ លានអឺរ៉ូ (EIB), ជំនួយ ១៥ លានអឺរ៉ូ, និងជំនួយបច្ចេកទេស ៤.៥ លានអឺរ៉ូ។
EEAS (EU External Action)	១៤ មីនា ២០២៥	Kaoh Khsach Tonlea Bridge ភ្ជាប់កោះទៅដីគោក ដើម្បីកែលម្អការចូលទីផ្សារ។ EU Ambassador Igor Driesmans និង EIB Vice-President Nicola Beer បានចូលរួមពិធីចុះហត្ថលេខា។
MPWT (Ministry of Public Works and Transport)	៩ ឧសភា ២០២៥	ឯកសារអញ្ជើញបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍ (EOI) សម្រាប់ Koh Khsach Tonlea Bridge Project (KTB) រួមមាន: FS, DEDs, និង CS។
TVK (National Television of Cambodia)	៨ ឧសភា ២០២៦	ពិធីចុះកិច្ចសន្យាផ្តល់សេវាប្រឹក្សាយោបល់ (FS, DEDs, CS) រវាងគម្រោង KTB និងសម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន CHODAI Co., LTD (JAPAN), ក្រោមអធិបតីភាពរដ្ឋមន្ត្រី ប៉េង ពោធិ៍នា។
Siem Reap Times	១១ ឧសភា ២០២៦	EU វិនិយោគជិត ៨៧ លានដុល្លារ ក្នុងនោះមានជំនួយ ១៦.៣ លានដុល្លារ។ គម្រោងនេះនឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់កសិករ ១០០,០០០ នាក់ និងគ្រួសារក្រីក្រ ២៥,០០០ គ្រួសារ។
Cambodia Investment Review	១៧ មីនា ២០២៥	ស្ពាននេះជាផ្នែកនៃកម្មវិធី ASPIRE-AT ដែលទទួលបានការសហហិរញ្ញប្បទានពី IFAD ($49 លាន)។
Khmer Times	១៤ មីនា ២០២៥	កញ្ចប់ជំនួយនេះនឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ ៥០០ សហគ្រាសកសិកម្ម។
Fresh News Asia	១៩ មីនា ២០២៥	ស្ពាននេះត្រូវបានរចនាឡើងជាពិសេសដើម្បី សាកល្បងគំរូសហករណ៍កសិកម្មថ្មី បន្ថែមពីលើការកែលម្អការតភ្ជាប់ផ្លូវគោក។
វិគីភីឌា	–	ស្ពានជ្រោយចង្វារ (Chroy Changvar Bridge) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ជប៉ុន (Cambodian-Japanese Kizuna Friendship Bridge) ដែលជាឧទាហរណ៍នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងជោគជ័យរវាងប្រទេសទាំងពីរកន្លងមក។
គេហទំព័រ CHODAI	–	CHODAI គឺជាក្រុមហ៊ុនប្រឹក្សាសំណង់ឈានមុខគេរបស់ជប៉ុន ដែលផ្តល់សេវាកម្មរួមមាន ការស្រាវជ្រាវ ការរចនា និងការគ្រប់គ្រងការសាងសង់គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ (ស្ពាន ផ្លូវរូងក្រោមដី ផ្លូវដែក)។

កំណត់សម្គាល់៖ សូមលោកអ្នកផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមតាមរយៈតំណភ្ជាប់ផ្លូវការរបស់ប្រភពនីមួយៗ។