ហេតុអ្វីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារក្លាយជាអង្គភាពប្រមូលចំណូលធំជាងគេនៅកម្ពុជា?

ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ (GDT) បានប្រមូលចំណូលបានជាង ៣.៥៧៧ ពាន់លានដុល្លារ ដែលខ្ពស់ជាងចំណូលគយ (GDCE) ដែលប្រមូលបានប្រមាណ ៣.២ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំដដែល។ ភាពជោគជ័យនេះគឺជាលទ្ធផលនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដ៏ធំធេងក្នុងការកែទម្រង់ និងធ្វើទំនើបកម្ម ដោយប្រែក្លាយ GDT ពីស្ថាប័នមួយដែល “ពីមុនខ្វះភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាក្នុងការអនុវត្តការងារ និងផ្តល់សេវាយឺតយ៉ាវ” ទៅជា រដ្ឋបាលសារពើពន្ធឌីជីថល (Digital Tax Administration) ដ៏ទំនើប។ អត្ថបទនេះនឹងពន្យល់ពីមូលហេតុសំខាន់ៗដែលនាំឱ្យ GDT ក្លាយជាអង្គភាពប្រមូលចំណូលធំជាងគេបំផុត។

បដិវត្តន៍ឌីជីថល៖ បង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងតម្លាភាព

មូលហេតុសំខាន់ទីមួយ គឺការធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងពន្ធដារទាំងមូល។ GDT បានអនុវត្ត ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងពន្ធដារកម្ពុជា (CTAS) ដែលរួមបញ្ចូលកម្មវិធី និងដំណើរការរដ្ឋបាលជាច្រើនទៅក្នុង វេទិកាឌីជីថលតែមួយឈ្មោះថា GDT HomeTax។ ការផ្លាស់ប្តូរនេះបាននាំមកនូវអត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែង៖

• ភាពងាយស្រួល និងលឿន៖ អ្នកជាប់ពន្ធអាចបំពេញកាតព្វកិច្ច និងបង់ពន្ធតាមអនឡាញគ្រប់ទីកន្លែង គ្រប់ពេលវេលា។
• ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម៖ ការប្រមូលពន្ធស្ទើរតែ ១០០% ត្រូវបានអនុវត្តតាមប្រព័ន្ធអេឡិកត្រូនិក។
• តម្លាភាព និងកាត់បន្ថយពុករលួយ៖ ឌីជីថលកម្មកាត់បន្ថយអន្តរកម្ម “មុខទល់មុខ” រវាងមន្ត្រី និងអ្នកជាប់ពន្ធ។

កំណែទម្រង់រដ្ឋបាល៖ ពី “ដាច់ពីគ្នា” ទៅ “សមាហរណកម្ម”

មូលហេតុទីពីរ គឺការកែទម្រង់រដ្ឋបាលផ្ទៃក្នុងឱ្យកាន់តែមានភាពរលូន និងស៊ីសង្វាក់គ្នា ដែលធ្លាប់ជាចំណុចខ្សោយពីមុន។ GDT បានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់៖

• ការកសាងសមត្ថភាពមន្ត្រី៖ បុគ្គលិកត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលឱ្យស្ទាត់ជំនាញផ្នែក ICT និងការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធថ្មី។
• សមាហរណកម្មពហុប្រព័ន្ធ៖ CTAS បានបញ្ចូលកម្មវិធីគ្រប់គ្រងពន្ធចំនួន ៧៩ ឱ្យដំណើរការលើវេទិកាតែមួយ，ជួយសម្រួលការងាររបស់មន្ត្រីពន្ធដារយ៉ាងច្រើន។

ការកសាងទំនុកចិត្ត៖ ពី “កាតព្វកិច្ច” ទៅ “ការស្ម័គ្រចិត្ត”

មូលហេតុទីបី គឺការកសាងទំនុកចិត្តរវាងរដ្ឋ និងវិស័យឯកជន។ GDT បានជ្រើសរើសគាំទ្រ និងសម្រួល ជាជាងគ្រាន់តែត្រួតពិនិត្យ និងដាក់ទណ្ឌកម្ម ដែលបានទទួលការកោតសរសើរពីវិស័យឯកជន ហើយត្រូវបានលើកតម្កើងជា “គំរូនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរាជរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជន”។ វិធីសាស្ត្រប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនេះ បានជំរុញឱ្យមានការអនុលោមតាមច្បាប់ និងបង្កើនចំណូលពន្ធដោយមិនចាំបាច់ដាក់ពន្ធថ្មី។

មូលហេតុសំខាន់ៗ

តាមរយៈការវិភាគ យើងអាចសន្និដ្ឋានបានថា ចំណុចសំខាន់ៗដែលនាំឱ្យ GDT ក្លាយជាអង្គភាពប្រមូលចំណូលធំជាងគេ រួមមាន៖

1. ការកែទម្រង់ឌីជីថល៖ កាត់បន្ថយពេលវេលា បង្កើនតម្លាភាព និងសម្រួលដល់ការអនុលោមតាមច្បាប់។
2. ការកែទម្រង់រដ្ឋបាល៖ បង្កើនសមត្ថភាពបុគ្គលិក និងបង្រួបបង្រួមដំណើរការការងារ។
3. ការកសាងទំនុកចិត្ត៖ ការគាំទ្រយ៉ាងសកម្មពីវិស័យឯកជន，ជំរុញឱ្យមានការស្ម័គ្រចិត្តបង់ពន្ធ។
4. តួលេខកំណើន៖ នៅក្នុង រយៈពេល ១៣ ឆ្នាំ ចំណូលពន្ធបានកើនឡើងពី ជាង ៧០០ លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០១២ ដល់ ជាង ៣.៥៧៧ ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ពោលគឺកើនឡើង ជិត ៥ ដង។

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ បានក្លាយជាអង្គភាពប្រមូលចំណូលធំជាងគេ គឺជាសមិទ្ធផលផ្ទាល់នៃការអនុវត្តជាក់ស្តែងនូវគោលនយោបាយ «កែទម្រង់ គឺជាគន្លឹះនៃការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ច» ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ភាពជោគជ័យនេះ មិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីសុខភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំប៉ុណ្ណោះទេ，ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីវឌ្ឍនភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងការកសាង រដ្ឋាភិបាលឌីជីថល និងកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលសាធារណៈ，ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងការឈានទៅកាន់គោលដៅក្លាយជាប្រទេសដែលមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៥០។

សូមតាមដានវេបសាយ សមិទ្ធផលកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែមទៀត អំពីកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច និងសមិទ្ធផលវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀតរបស់កម្ពុជា៕