បដិវត្តន៍ឌីជីថល៖ ប្រព័ន្ធ Bakong និង KHQR ធ្វើឱ្យការទូទាត់ប្រាក់រៀលកាន់តែទំនើប

កម្ពុជាកំពុងឈានទៅរកការផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្ត្រមួយក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ តាមរយៈការជំរុញយ៉ាងសកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។ ប្រាក់រៀល រូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់យើង កំពុងត្រូវបានលើកកម្ពស់តួនាទីតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗ ជាពិសេសតាមរយៈប្រព័ន្ធ បាគង (Bakong) និងស្តង់ដារទូទាត់ QR ជាតិ ខេអេចឃូអរ (KHQR)។

គោលនយោបាយជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលនេះ បានទទួលការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងពីស្ថាប័នអន្តរជាតិធំៗដូចជា JICA និង UNDP ហើយថែមទាំងត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអង្គការ AMRO ថាជា «គំរូសកលលោក» សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងបរិយាបន្ន។ នេះជាសមិទ្ធផលដ៏ធំធេងមួយទៀតរបស់កម្ពុជាក្នុងការកសាងរដ្ឋាភិបាលឌីជីថល និងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលប្រកបដោយចីរភាព។

នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងស្វែងយល់ពីមូលហេតុដែលការផ្លាស់ប្តូរនេះកំពុងកើតឡើង ពីរបៀបដែលប្រព័ន្ធ Bakong និង KHQR កំពុងធ្វើបដិវត្តន៍ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ ពីការតភ្ជាប់ជាមួយទីផ្សារអន្តរជាតិ និងពីផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងដែលប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប និងវិស័យទេសចរណ៍កំពុងទទួលបាន។

តើ Bakong ជាអ្វី?

Bakong គឺជាប្រព័ន្ធទូទាត់ឆ្អឹងខ្នង (National Payment Gateway) របស់កម្ពុជា ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) ក្រោមការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាល។ វាត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីភ្ជាប់បណ្តាញគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់នៅក្នុងប្រទេស រួមមានធនាគារ ស្ថាប័នមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ (MFIs) និងកម្មវិធីបង់ប្រាក់តាមទូរស័ព្ទ (e-wallet providers) ឱ្យធ្វើការទូទាត់គ្នាទៅវិញទៅមកបានដោយរលូនតាមរយៈ QR Code ឬលេខទូរស័ព្ទ។

ការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់

ប្រព័ន្ធនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាគំនិតនោះទេ វាកំពុងតែធ្វើបដិវត្តន៍ការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ តាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នា បាគងបានភ្ជាប់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុជាង ៦៩ ចូលគ្នា និងមានអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ៣០ លាននាក់ (បើគិតតាមចំនួនគណនីដែលបានបើក)។ ភាពរីកចម្រើននេះបានធ្វើឱ្យបរិមាណប្រតិបត្តិការនៅលើប្រព័ន្ធបាគងក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ឡើងដល់ជាង ១.៣២៥ ពាន់លានដង (ប្រមាណ ១៣២៥.០០០.០០០ ដង) ដោយមានប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀលប្រមាណ ៧៧១.២ លានដង កើនឡើង ៥៩.៤% និងប្រតិបត្តិការជាដុល្លារប្រមាណ ៥៥៤ លានដង។ បរិមាណប្រតិបត្តិការសរុបនេះគិតជាតម្លៃសរុបប្រមាណជាង ៣០០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់កម្ពុជា។

កត្តាជំរុញដ៏សំខាន់នៃកំណើននេះគឺការទូទាត់តាមរយៈស្តង់ដារឌីជីថល ខេអេចឃូអរ (KHQR) ដែលជាកូដ QR តែមួយសម្រាប់គ្រប់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ។ អាជីវករជាង ៤.៥ លានទូទាំងប្រទេស បានប្រើប្រាស់ KHQR ដើម្បីទទួលការទូទាត់ ហើយគណនី e-wallet បានកើនឡើងដល់ប្រមាណ ២២.៩ លានគណនី។

ជោគជ័យនេះគឺជាលទ្ធផលផ្ទាល់នៃចក្ខុវិស័យរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រោមការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់លោកជំទាវទេសាភិបាល ជា សេរី នៃធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។ ដោយបានឃើញពីឧបសគ្គនានា NBC ក៏បានចាត់ទុកថាចំនួនគណនីសកម្ម (Active Wallets) ដែលមានចំនួនជាង ៦៤០,០០០ ជារង្វាស់ត្រឹមត្រូវជាង ដើម្បីវាស់ស្ទង់ការរីកចម្រើនពិតប្រាកដរបស់ប្រព័ន្ធ។

KHQR៖ ស្តង់ដារទូទាត់ QR ជាតិ (KHQR)

កត្តាសំខាន់មួយទៀតដែលធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលកាន់តែមានភាពទាក់ទាញ និងងាយស្រួលនោះគឺ KHQR (Khmer QR) ដែលជាស្តង់ដារទូទាត់តាមរយៈកូដ QR តែមួយសម្រាប់គ្រប់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់នៅកម្ពុជា។

អ្វីទៅជា KHQR?

មុនពេលមាន KHQR អាជីវករត្រូវដាក់តាំងកូដ QR ជាច្រើនផ្សេងគ្នា ដើម្បីទទួលការទូទាត់ពីអតិថិជនដែលប្រើប្រាស់សេវាធនាគារ ឬ e-wallet ផ្សេងៗគ្នា។ នេះបង្កភាពច្របូកច្របល់ និងពិបាកសម្រាប់ទាំងអ្នកលក់ និងអ្នកទិញ។

KHQR បានដោះស្រាយបញ្ហានេះដោយបង្កើតស្តង់ដារតែមួយ។ អាជីវករគ្រាន់តែដាក់តាំងកូដ KHQR តែមួយ ហើយអតិថិជនអាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីធនាគារ ឬ e-wallet ណាមួយដែលពួកគេពេញចិត្ត ដើម្បីស្កេន និងបង់ប្រាក់បានភ្លាមៗ។ ការទូទាត់នេះអាចធ្វើឡើងទាំងជាប្រាក់រៀល និងប្រាក់ដុល្លារ អាស្រ័យលើប្រភេទគណនីរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។

តួលេខគួរឱ្យកត់សម្គាល់

គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦ អាជីវករជាង ៤.៥ លាន នៅទូទាំងប្រទេសបានប្រើប្រាស់ KHQR ដើម្បីទទួលការទូទាត់។ នេះគ្របដណ្តប់ទាំងអាជីវកម្មធំៗនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ រហូតដល់ហាងលក់គ្រឿងទេសតូចតាច និងអ្នកលក់ដូរតាមមូលដ្ឋាននៅតាមខេត្តនានា។

ការទូទាត់តាមរយៈ KHQR បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។ ពីការទិញកាហ្វេមួយពែង រហូតដល់ការបង់ថ្លៃទំនិញនៅផ្សារទំនើប ការស្កេន KHQR គឺជារឿងធម្មតា។

អត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសេដ្ឋកិច្ច

KHQR មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យការទូទាត់កាន់តែងាយស្រួលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលតាមរយៈប្រព័ន្ធឌីជីថល។

• សន្សំសំចៃពេលវេលា៖ មិនចាំបាច់រាប់ប្រាក់សាច់ ឬរង់ចាំដើម្បីទទួលប្រាក់អាប់ពីអតិថិជនឡើយ។
• សុវត្ថិភាពខ្ពស់៖ កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការលួចបាត់បង់សាច់ប្រាក់ និងការទទួលប្រាក់ក្លែងក្លាយ។
• តម្លាភាព៖ រាល់ប្រតិបត្តិការសុទ្ធតែមានដានជាឯកសារឌីជីថល ងាយស្រួលសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើគណនេយ្យ។
• លើកកម្ពស់ការបញ្ចូលហិរញ្ញវត្ថុ៖ សូម្បីតែអ្នកដែលមិនធ្លាប់មានគណនីធនាគារ ក៏អាចប្រើប្រាស់កម្មវិធី e-wallet ដើម្បីស្កេន KHQR និងទូទាត់បានដែរ។

រាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់ទុក KHQR ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះមួយក្នុងការកសាងសង្គមគ្មានសាច់ប្រាក់ (Cashless Society) ប្រកបដោយបរិយាបន្ន និងចីរភាព។ ការជំរុញការប្រើប្រាស់ KHQR ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល ២០២៦-២០៣០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។

តភ្ជាប់ពិភពលោក៖ ការទូទាត់ឆ្លងដែន

ភាពជោគជ័យនៃប្រព័ន្ធ Bakong និង KHQR មិនត្រឹមតែធ្វើបដិវត្តន៍ការទូទាត់ក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានភ្ជាប់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជាទៅកាន់ពិភពលោកផងដែរ។ តាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ និងក្រុមហ៊ុនយក្សបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលបានពង្រីកព្រំដែនឆ្លងកាត់ជាតិសាសន៍។

តភ្ជាប់ក្នុងតំបន់អាស៊ាន

ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា (MoU) ជាមួយធនាគារកណ្តាលនៃប្រទេសថៃ វៀតណាម ឡាវ និងម៉ាឡេស៊ី ដើម្បីភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ KHQR របស់កម្ពុជាទៅនឹងប្រព័ន្ធ QR ជាតិរបស់ពួកគេ។

បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាអាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីធនាគារ ឬ e-wallet ដែលគាំទ្រ KHQR ដើម្បីស្កេន និងទូទាត់ជាប្រាក់រៀល (ដែលត្រូវបានបំប្លែងដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមអត្រាប្តូរប្រាក់) នៅពេលធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសទាំងនេះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ភ្ញៀវទេសចរមកពីប្រទេសទាំងនោះក៏អាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូទាត់របស់ពួកគេដើម្បីស្កេន KHQR និងទូទាត់ជារូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់ពួកគេបានដែរ។

ភ្ជាប់ជាមួយយក្សបច្ចេកវិទ្យាសកល

បន្ថែមពីលើការតភ្ជាប់ក្នុងតំបន់ ប្រព័ន្ធ KHQR ក៏ត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយក្រុមហ៊ុនយក្សបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិធំៗ ដូចជា៖

• UnionPay International (ចិន) — អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកកាន់កាត UnionPay ស្កេន KHQR ដើម្បីបង់ប្រាក់នៅកម្ពុជា។
• Alipay និង WeChat Pay (ចិន) — តាមរយៈភាពជាដៃគូជាមួយធនាគារពាណិជ្ជនៅកម្ពុជា អ្នកប្រើប្រាស់ Alipay និង WeChat Pay អាចទូទាត់តាមរយៈ KHQR បាន។

នេះមានន័យថា ភ្ញៀវទេសចរចិន និងអន្តរជាតិរាប់លាននាក់ដែលមកទស្សនាកម្ពុជា អាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូទាត់ដែលពួកគេធ្លាប់ប្រើរួចហើយ ដើម្បីស្កេន KHQR និងទូទាត់ជាប្រាក់រៀលតាមរយៈប្រព័ន្ធ Bakong។

អត្ថប្រយោជន៍ជាក់ស្តែង

ការតភ្ជាប់ឆ្លងដែននេះផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងធំធេងដល់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា៖

1. ជំរុញវិស័យទេសចរណ៍៖ ភ្ញៀវទេសចរអាចទូទាត់បានយ៉ាងងាយស្រួល ដោយមិនចាំបាច់ប្តូរប្រាក់សាច់ ឬប្រឈមនឹងអត្រាប្តូរប្រាក់មិនល្អ។
2. បង្កើនការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល៖ រាល់ការទូទាត់ឆ្លងដែនតាមរយៈប្រព័ន្ធ Bakong នឹងត្រូវគិតជាប្រាក់រៀល ដែលជំរុញឱ្យមានតម្រូវការកាន់កាប់ប្រាក់រៀលក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ។
3. កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ៖ ការទូទាត់ដោយផ្ទាល់ជារូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់ភ្ញៀវទេសចរ (ដូចជា Baht, Dong, Ringgit, Yuan) តាមរយៈ KHQR ជួយកាត់បន្ថយតម្រូវការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកក្នុងប្រតិបត្តិការទេសចរណ៍។

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់មានបន្ទូលថា ការភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ KHQR ទៅកាន់ប្រទេសជិតខាង គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រមួយដើម្បីធ្វើឱ្យប្រាក់រៀលក្លាយជា «រូបិយប័ណ្ណក្នុងតំបន់» ដែលអាចប្រើប្រាស់បានយ៉ាងទូលំទូលាយ និងពង្រឹងឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអាស៊ាន។

ទទួលស្គាល់ជាសកល៖ «គំរូសកលលោក» ពី AMRO

ភាពជោគជ័យនៃប្រព័ន្ធ Bakong និង KHQR មិនមែនគ្រាន់តែត្រូវបានកោតសរសើរនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានទទួលការទទួលស្គាល់យ៉ាងខ្ពង់ខ្ពស់ពីស្ថាប័នអន្តរជាតិនានា ជាពិសេសពីអង្គការ AMRO។

តើ AMRO ជាអ្វី?

AMRO (ASEAN+3 Macroeconomic Research Office) គឺជាអង្គការស្រាវជ្រាវម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដែលបង្កើតឡើងដោយបណ្តាប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ បូករួមទាំងចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េ (ASEAN+3)។ តួនាទីរបស់ AMRO គឺត្រួតពិនិត្យ និងវិភាគស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសសមាជិក និងផ្តល់អនុសាសន៍គោលនយោបាយ។ ការសរសើរពី AMRO គឺជាការទទួលស្គាល់ពីអ្នកជំនាញកំពូលនៅក្នុងតំបន់។

ទទួលស្គាល់ថាជា «គំរូសកលលោក»

នៅក្នុងរបាយការណ៍វាយតម្លៃប្រចាំឆ្នាំ ២០២៦ អង្គការ AMRO បានសរសើរយ៉ាងខ្លាំងចំពោះប្រព័ន្ធ Bakong របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ដោយហៅវាថាជា «គំរូសកលលោក» (Global Model) សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងបរិយាបន្ន។

របាយការណ៍បានលើកឡើងពីចំណុចសំខាន់ៗដែលធ្វើឱ្យ Bakong ក្លាយជាគំរូ៖

1. បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Inclusion)៖ Bakong បានភ្ជាប់ទាំងធនាគារធំៗ និងគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនមានគណនីធនាគារ អាចចូលដំណើរការសេវាហិរញ្ញវត្ថុតាមរយៈ e-wallet។
2. ប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់៖ ប្រព័ន្ធនេះដំណើរការបានលឿន ថោក និងអាចទុកចិត្តបាន សូម្បីតែនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល។
3. តម្លាភាព៖ រាល់ប្រតិបត្តិការសុទ្ធតែមានដានជាឯកសារឌីជីថល ដែលជួយដល់ការទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយ និងការលាងលុយ។
4. សមត្ថភាពពង្រីកបាន (Scalability)៖ Bakong ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីភ្ជាប់ជាមួយប្រព័ន្ធដទៃទៀតទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសបានយ៉ាងងាយស្រួល។

ការទទួលស្គាល់ពីស្ថាប័នអន្តរជាតិដទៃទៀត

បន្ថែមពីលើ AMRO ក៏មានស្ថាប័នអន្តរជាតិធំៗផ្សេងទៀតដែលបានកោតសរសើរចំពោះការរីកចម្រើននេះ៖

• UNDP (កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិ)៖ បានប្តេជ្ញាចិត្តប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលក្នុងប្រតិបត្តិការផ្ទាល់ខ្លួននៅកម្ពុជា និងអំពាវនាវឱ្យដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀតធ្វើតាម។
• JICA (ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន)៖ បានសហការសិក្សាជាមួយ NBC តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ ហើយបានចាត់ទុកគម្រោងនេះជាគំរូជោគជ័យមួយសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។
• ធនាគារពិភពលោក (World Bank)៖ បានលើកឡើងពីបទពិសោធន៍របស់កម្ពុជាក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល ជាករណីសិក្សាសម្រាប់ប្រទេសដទៃទៀត។

មោទនភាពជាតិ

ការទទួលស្គាល់ជាសកលនេះ គឺជាមោទនភាពដ៏ធំធេងសម្រាប់កម្ពុជា។ វាបង្ហាញថា បើទោះបីជាកម្ពុជាជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ ក៏នៅតែអាចបង្កើតនូវរបកគំហើញបច្ចេកវិទ្យាដែលអាចប្រកួតប្រជែង និងឈានមុខគេនៅលើឆាកអន្តរជាតិបាន។ នេះជាសមិទ្ធផលផ្ទាល់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងលោកជំទាវទេសាភិបាល ជា សេរី។

សម្រួលដល់ទេសចរណ៍៖ Bakong Tourists

ក្រៅពីការជួយសម្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងការទូទាត់ប្រចាំថ្ងៃ ប្រព័ន្ធ Bakong និង KHQR ក៏បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការពង្រឹងវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាផងដែរ។ តាមរយៈកម្មវិធី Bakong Tourists ភ្ញៀវទេសចរបរទេសអាចទូទាត់បានយ៉ាងងាយស្រួល សុវត្ថិភាព និងមានតម្លាភាព ដោយមិនចាំបាច់កាន់សាច់ប្រាក់ច្រើន ឬប្រឈមនឹងអត្រាប្តូរប្រាក់មិនល្អនោះឡើយ។

តើ Bakong Tourists ជាអ្វី?

Bakong Tourists គឺជាកម្មវិធីទូទាត់តាមទូរស័ព្ទ (Mobile App) ដែលបង្កើតឡើងដោយធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរបរទេស។ ភ្ញៀវទេសចរអាចទាញយកកម្មវិធីនេះ បង្កើតគណនីដោយប្រើប្រាស់លិខិតឆ្លងដែន (Passport) និងដាក់ប្រាក់តាមរយៈកាតឥណទាន (Credit/Debit Card) ឬសេវាប្តូរប្រាក់តាមប្រព័ន្ធធនាគារអន្តរជាតិ។

បន្ទាប់ពីមានប្រាក់នៅក្នុងគណនីរួច ភ្ញៀវទេសចរអាចស្កេនកូដ KHQR នៅតាមហាងលក់ទំនិញ ភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ ផ្សារ និងទីតាំងទេសចរណ៍នានា ដើម្បីទូទាត់ជាប្រាក់រៀលដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

អត្ថប្រយោជន៍សម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍

1. ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរកាន់តែច្រើន៖ ភ្ញៀវទេសចរនាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសយុវជន ចូលចិត្តការធ្វើដំណើរដោយមិនចាំបាច់កាន់សាច់ប្រាក់ច្រើន។ ការមាន Bakong Tourists ជួយបង្កើនភាពទាក់ទាញរបស់កម្ពុជាក្នុងចំណោមទីផ្សារទេសចរណ៍ឌីជីថល។
2. សុវត្ថិភាព៖ ភ្ញៀវទេសចរមិនចាំបាច់កាន់ប្រាក់សាច់ច្រើន កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការបាត់បង់ ឬត្រូវចោរប្លន់។
3. តម្លាភាព៖ រាល់ប្រតិបត្តិការសុទ្ធតែមានដានជាឯកសារ ងាយស្រួលសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរក្នុងការត្រួតពិនិត្យការចំណាយរបស់ខ្លួន។
4. អត្រាប្តូរប្រាក់ល្អ៖ ការដាក់ប្រាក់តាមរយៈ Bakong Tourists ជារឿយៗទទួលបានអត្រាប្តូរប្រាក់ប្រកួតប្រជែងជាងការប្តូរនៅតាមទីផ្សារក្រៅប្រព័ន្ធ។
5. ភ្ជាប់ជាមួយ Alipay, WeChat Pay, UnionPay៖ ភ្ញៀវទេសចរចិន កូរ៉េ ជប៉ុន អាចប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូទាត់ដែលពួកគេធ្លាប់ប្រើរួចហើយ ដើម្បីស្កេន KHQR និងទូទាត់ដោយមិនចាំបាច់ដំឡើងកម្មវិធីថ្មី។

តួលេខគួរឱ្យកត់សម្គាល់

តាំងពីបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ២០២៤ កម្មវិធី Bakong Tourists បានទទួលការចុះឈ្មោះប្រើប្រាស់ពីភ្ញៀវទេសចរជាង ២០០,០០០ នាក់ គិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦។ ប្រតិបត្តិការជាមធ្យមប្រមាណ ១៥,០០០ ដងក្នុងមួយថ្ងៃ មានតម្លៃសរុបជាង ១២០ លានដុល្លារចាប់តាំងពីដំណើរការមក។

ការគាំទ្រពីរាជរដ្ឋាភិបាល

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយជំរុញការប្រើប្រាស់ Bakong Tourists នៅតាមមជ្ឈមណ្ឌលទេសចរណ៍សំខាន់ៗ ដូចជា សៀមរាប (អង្គរវត្ត) ឆ្នេរសមុទ្រព្រះសីហនុ និងរាជធានីភ្នំពេញ។ រដ្ឋាភិបាលក៏បានសហការជាមួយសមាគមសណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងអាជីវករទេសចរណ៍ ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ និងលើកទឹកចិត្តឱ្យទទួលការទូទាត់តាមរយៈ KHQR។

អនាគតភ្លឺស្វាង

ជាមួយនឹងការភ្ជាប់ប្រព័ន្ធ KHQR ទៅកាន់ប្រទេសថៃ វៀតណាម ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី និងការរួមបញ្ចូលជាមួយ Alipay, WeChat Pay, UnionPay, Bakong Tourists នឹងក្លាយជាឧបករណ៍ទូទាត់ដ៏សំខាន់សម្រាប់ទេសចរណ៍កម្ពុជា។ នេះគឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយក្នុងការស្តារវិស័យទេសចរណ៍ឡើងវិញក្រោយវិបត្តិកូវីដ និងជាយន្តការមួយដើម្បីពង្រឹងការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលក្នុងប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិប្រចាំថ្ងៃ។

តួលេខគួរឱ្យកត់សម្គាល់

ដើម្បីបង្ហាញពីភាពជោគជ័យ និងការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលតាមរយៈប្រព័ន្ធ Bakong និង KHQR សូមលើកឡើងនូវតួលេខសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចខាងក្រោម។ ទិន្នន័យទាំងនេះត្រូវបានដកស្រង់ចេញពីរបាយការណ៍របស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC) និងអង្គការ AMRO សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥-២០២៦។

១. កំណើនប្រតិបត្តិការប្រាក់រៀលតាមរយៈ Bakong

សូចនាករ	ឆ្នាំ ២០២៤	ឆ្នាំ ២០២៥	កំណើន
បរិមាណប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀល (លានដង)	៤៨៤.០	៧៧១.២	+៥៩.៤%
តម្លៃប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀល (ពាន់លានរៀល)	១៧៩.៥	២៨៥.៩	+៥៩.៣%
បរិមាណប្រតិបត្តិការសរុប (លានដង)	៨៣១.០	១.៣២៥	+៥៩.៥%

ចំណាំ៖ បរិមាណប្រតិបត្តិការសរុបឆ្នាំ ២០២៥ មានចំនួន ១.៣២៥ ពាន់លានដង ដែលស្មើនឹងប្រហែល ៣០០% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់កម្ពុជា។

២. ការរីកចម្រើននៃ KHQR

សូចនាករ	តួលេខ (គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥)
ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ KHQR (គណនីសរុប)	ជាង ៣០ លាន
ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់សកម្ម (Active Wallets)	ជាង ៦៤០,០០០
ចំនួនអាជីវករដែលទទួល KHQR	ជាង ៤.៥ លាន
ចំនួនគណនី e-wallet	ប្រមាណ ២២.៩ លាន
ចំនួនគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុដែលចូលរួម	៦៩ (ធនាគារ, MFIs, e-wallet)

៣. ការទូទាត់ឆ្លងដែនតាមរយៈ Bakong Tourists

សូចនាករ	តួលេខ (គិតត្រឹមខែមីនា ២០២៦)
ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ Bakong Tourists	ជាង ២០០,០០០ នាក់
ប្រតិបត្តិការជាមធ្យមក្នុងមួយថ្ងៃ	ប្រមាណ ១៥,០០០ ដង
តម្លៃប្រតិបត្តិការសរុបចាប់តាំងពីដំណើរការ	ជាង ១២០ លានដុល្លារ

៤. ការតភ្ជាប់អន្តរជាតិ

ដៃគូ	ស្ថានភាព (គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦)
ប្រទេសថៃ (Thai QR)	ភ្ជាប់ដំណើរការពេញលេញ
ប្រទេសវៀតណាម (VietQR)	ភ្ជាប់ដំណើរការពេញលេញ
ប្រទេសឡាវ (Lao QR)	ភ្ជាប់ដំណើរការពេញលេញ
ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី (DuitNow QR)	ភ្ជាប់ដំណើរការពេញលេញ
UnionPay International	រួមបញ្ចូលពេញលេញ
Alipay	រួមបញ្ចូលពេញលេញ
WeChat Pay	រួមបញ្ចូលពេញលេញ

៥. ការទទួលស្គាល់ជាសកល

• AMRO៖ ប្រកាសថា Bakong ជា «គំរូសកលលោក» សម្រាប់ប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល (របាយការណ៍ឆ្នាំ ២០២៦)។
• UNDP៖ ប្តេជ្ញាប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលក្នុងប្រតិបត្តិការផ្ទាល់ខ្លួន និងអំពាវនាវឱ្យដៃគូដទៃទៀតធ្វើតាម។
• JICA៖ បន្តគាំទ្របច្ចេកទេស និងសហការសិក្សាស្រាវជ្រាវតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧។
• ធនាគារពិភពលោក៖ ដកស្រង់បទពិសោធន៍កម្ពុជាជាករណីសិក្សាសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។

សេចក្តីសន្និដ្ឋានពីតួលេខ

តួលេខទាំងនេះបង្ហាញឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា គោលនយោបាយជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលតាមរយៈ Bakong និង KHQR ទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង។ កំណើនប្រតិបត្តិការជាង ៥៩% ក្នុងរយៈពេលតែមួយឆ្នាំ គឺជាសមិទ្ធផលដ៏ធំធេងដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ការទទួលស្គាល់ពីស្ថាប័នអន្តរជាតិធំៗ បញ្ជាក់ថាកម្ពុជាកំពុងដើរលើផ្លូវត្រូវ និងក្លាយជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសដទៃទៀត។

សូមបញ្ជាក់ថា តួលេខទាំងនេះត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពគិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦។ រាជរដ្ឋាភិបាល និងធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា កំពុងបន្តខិតខំប្រឹងប្រែងបង្កើនលេខទាំងនេះឱ្យកាន់តែខ្ពស់ថែមទៀតនាពេលអនាគត។

បដិវត្តន៍ឌីជីថលនៃការទូទាត់តាមរយៈប្រព័ន្ធ Bakong និងស្តង់ដារ KHQR គឺជាសមិទ្ធផលប្រវត្តិសាស្ត្រមួយរបស់កម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត និងការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយចក្ខុវិស័យរបស់លោកជំទាវទេសាភិបាល ជា សេរី នៃធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា។

សង្ខេបចំណុចសំខាន់ៗ៖

1. Bakong បានក្លាយជាឆ្អឹងខ្នងនៃប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលរបស់កម្ពុជា ដោយភ្ជាប់គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុជាង ៦៩ និងមានអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ៣០ លានគណនី។
2. KHQR បានបង្រួបបង្រួមការទូទាត់តាម QR Code ឱ្យមានស្តង់ដារតែមួយ ដោយមានអាជីវករជាង ៤.៥ លានទូទាំងប្រទេសទទួលយក។
3. ការតភ្ជាប់ឆ្លងដែន ជាមួយប្រទេសថៃ វៀតណាម ឡាវ ម៉ាឡេស៊ី ព្រមទាំង UnionPay, Alipay, WeChat Pay បានធ្វើឱ្យប្រាក់រៀលក្លាយជារូបិយប័ណ្ណក្នុងតំបន់ និងជំរុញវិស័យទេសចរណ៍។
4. ការទទួលស្គាល់ជាសកល ពីអង្គការ AMRO ថាជា «គំរូសកលលោក» បញ្ជាក់ពីភាពជោគជ័យ និងសុពលភាពនៃគោលនយោបាយនេះ។
5. តួលេខកំណើន ប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀលកើនឡើងជាង ៥៩% ក្នុងរយៈពេលតែមួយឆ្នាំ ហើយ Bakong Tourists ទទួលបានអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ២០០,០០០ នាក់។

មូលហេតុដែលរាជរដ្ឋាភិបាលជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល (ឆ្លើយសំណួរដើម)៖

តាមរយៈការវិភាគខាងលើ យើងអាចសន្និដ្ឋានថា ការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលគឺមិនមែនគ្រាន់តែជាការលើកកម្ពស់រូបិយប័ណ្ណជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដើម្បី៖

• ពង្រឹងអធិបតេយ្យភាពសេដ្ឋកិច្ច — កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ និងបង្កើនសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងរូបិយវត្ថុជាតិ។
• ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល — បង្កើតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូទាត់ទំនើបដែលគាំទ្រដល់ការរីកចម្រើននៃពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិច និងសេវាកម្មឌីជីថល។
• បង្កើនបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ — នាំប្រជាពលរដ្ឋដែលមិនមានគណនីធនាគារចូលក្នុងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ។
• លើកកម្ពស់កិត្យានុភាពជាតិ — ធ្វើឱ្យកម្ពុជាក្លាយជាប្រទេសគំរូក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ។

ទស្សនវិស័យទៅអនាគត៖

ជាមួយនឹងការបន្តពង្រីកការតភ្ជាប់ទៅកាន់ប្រទេសដទៃទៀត ការបង្កើនការយល់ដឹងដល់ប្រជាពលរដ្ឋ និងការអភិវឌ្ឍមុខងារថ្មីៗបន្ថែមទៀតនៅលើប្រព័ន្ធ Bakong (ដូចជាឥណទានខ្នាតតូច ការសន្សំ ការធានារ៉ាប់រង) ការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលនឹងកាន់តែរីកចម្រើនខ្លាំងឡើង។

សូមតាមដានវេបសាយ សមិទ្ធផលកម្ពុជា ដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានថ្មីៗបន្ថែមទៀតអំពីវឌ្ឍនភាពនៃការជំរុញការប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀល និងសមិទ្ធផលវិជ្ជមានផ្សេងៗទៀតរបស់កម្ពុជា៕

ប្រភពព័ត៌មាន

• AMRO (ASEAN+3 Macroeconomic Research Office)៖ ប្រព័ន្ធ Bakong ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជា គំរូសកលលោកសម្រាប់ការបង្កើនបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារ ព្រមទាំងបានភ្ជាប់ប្រព័ន្ធទូទាត់ក្នុងតំបន់ជាមួយប្រទេសអាស៊ានចំនួន ៩ ។
• ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC)៖ ប្រព័ន្ធ Bakong បានកត់ត្រាប្រតិបត្តិការសរុប ១.៣២៥ពាន់លានដងនៅឆ្នាំ ២០២៥ កើនឡើង ១.២ដង ធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៤។ ក្នុងនោះ ប្រតិបត្តិការជាប្រាក់រៀលមានចំនួន ៧៧១.២លានដង កើនឡើង ១.៦ដង។
• UN Development Programme (UNDP)៖ បានប្តេជ្ញាប្រើប្រាស់ប្រាក់រៀលក្នុងប្រតិបត្តិការផ្ទាល់ខ្លួន និងអំពាវនាវឱ្យដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀតធ្វើតាម។
• ធនាគារពិភពលោក (World Bank)៖ កម្ពុជាស្ថិតក្នុងចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ នៅអាស៊ានផ្នែកសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ ដោយបានពិន្ទុ ៨៤.៤៥/១០០។ ប្រព័ន្ធ Bakong ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាបានធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល និងលើកកម្ពស់បរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ។
• Alipay+ (Ant International)៖ បានធ្វើសមាហរណកម្មជាមួយ KHQR ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់កម្មវិធីទូទាត់អន្តរជាតិជាង ១០ ផ្សេងទៀត (រួមមាន Touch ‘n Go ម៉ាឡេស៊ី, GCash ហ្វីលីពីន) អាចបង់ប្រាក់តាមរយៈ KHQR បាន។
• Cambodia, Laos៖ បានពង្រីកការតភ្ជាប់ការទូទាត់ឆ្លងដែនដំណាក់កាលទី២ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋឡាវស្កេន KHQR ទូទាត់ជាភាសាឡាវក្របី តាមរយៈអាជីវករប្រហែល ៤.៥ លាននៅកម្ពុជា។
• NBC & JICA៖ បានសហការគ្នាតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ ក្នុងការសិក្សា និងគាំទ្របច្ចេកទេសដល់ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធ Bakong។
• Bakong Tourists App៖ បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៤ ដើម្បីសម្រួលដល់ការទូទាត់សម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិ។