ហេតុអ្វីសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ប្រគល់ភារកិច្ចដល់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំងបី ដើម្បីបើកបៀវត្សរ៍យោធិនតាមប្រព័ន្ធធនាគារ?

នាថ្ងៃទី ១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងកែសម្រួល (លេខ ៦៨ សជណ.ស.រ) ស្តីពីការរៀបចំយន្តការបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍ជូនយោធិននៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទតាមប្រព័ន្ធធនាគារ។ ការសម្រេចនេះ ទទួលបានការឯកភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពី សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី តាំងពីថ្ងៃទី ២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦។

អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុតនោះ គឺសម្តេចធិបតីបានប្រគល់ភារកិច្ចនេះដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលចំនួនបីរូប រួមមាន៖

• ឯកឧត្តមអគ្គបណ្ឌិតសភាចារ្យ អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ
• ឯកឧត្តមនាយឧត្តមសេនីយ៍ ទៀ សីហា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ
• លោកជំទាវ ជា សិរី អគ្គទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា

សំណួរសំខាន់ដែលត្រូវលើកមកវិភាគគឺ៖ ហេតុអ្វីបានជាការបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍តាមធនាគារ ដែលមើលទៅដូចជាកិច្ចការរដ្ឋបាលធម្មតា បែរជាត្រូវការការដឹកនាំផ្ទាល់ពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំងបី? តើមានយុទ្ធសាស្ត្រអ្វីនៅពីក្រោយការសម្រេចចិត្តនេះ?

ហេតុអ្វីកន្លងមកការបើកបៀវត្សរ៍យោធិនតាមធនាគារមិនទាន់អាចអនុវត្តបានពេញលេញ?

មុននឹងពិភាក្សាអំពីមូលហេតុនៃការចាត់តាំងថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល យើងត្រូវយល់ជាមុនសិនថា ការបើកប្រាក់បៀវត្សរ៍យោធិនតាមធនាគារ មិនមែនជាកិច្ចការងាយស្រួលដូចការបើកប្រាក់ខែមន្ត្រីស៊ីវិលនោះទេ។

បញ្ហាប្រឈមចម្បងមានដូចជា៖

បញ្ហាភូមិសាស្ត្រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ

យោធិនជាច្រើនឈរជើងនៅតាមតំបន់ព្រំដែនដាច់ស្រយាល ដូចជា ឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ ពោធិ៍សាត់ និងកោះកុង ដែលខ្វះសេវាធនាគារ បណ្តាញអ៊ីនធឺណិត និងម៉ាស៊ីន ATM។

បញ្ហាបច្ចេកទេស និងប្រព័ន្ធទូទាត់

ការផ្ទេរប្រាក់ទៅកាន់យោធិនរាប់ម៉ឺននាក់ ត្រូវការប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថលដែលមានស្ថិរភាព សុវត្ថិភាព និងអាចផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណបានត្រឹមត្រូវ។

បញ្ហាសន្តិសុខយោធា

ទិន្នន័យអំពីអត្តសញ្ញាណយោធិន ចំនួនកម្លាំង និងទីតាំងឈរជើង គឺជាព័ត៌មានសម្ងាត់ជាតិ ដែលមិនអាចលេចធ្លាយទៅក្រៅប្រព័ន្ធបានឡើយ។

បញ្ហាតម្លាភាព និង “យោធិនខ្មោច”

កន្លងមក សាធារណជនធ្លាប់មានការព្រួយបារម្ភអំពីបាតុភូត “យោធិនខ្មោច” ឬការកាត់កងប្រាក់ខែតាមឋានានុក្រម។ ដូច្នេះ ប្រព័ន្ធថ្មីត្រូវតែអាចធានាបាននូវតម្លាភាព និងការទទួលប្រាក់ដោយផ្ទាល់។

មូលហេតុយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗទាំង ៤

មូលហេតុទី១៖ បង្កើតយន្តការសម្របសម្រួលអន្តរក្រសួងដ៏មានប្រសិទ្ធភាព

ការបើកបៀវត្សរ៍យោធិនតាមប្រព័ន្ធធនាគារ មិនអាចអនុវត្តដោយស្ថាប័នតែមួយបានទេ ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងក្រសួង និងស្ថាប័នសំខាន់ៗជាច្រើន៖

• ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ គ្រប់គ្រងថវិកាជាតិ
• ក្រសួងការពារជាតិ គ្រប់គ្រងទិន្នន័យយោធិន និងការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណ
• ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា គ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធទូទាត់ និងសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុ

ដូច្នេះ ការប្រគល់ភារកិច្ចទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល គឺដើម្បីកាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញនៃរដ្ឋបាល និងពន្លឿនការសម្រេចចិត្តឱ្យមានលក្ខណៈ “បញ្ជាភ្លាម អនុវត្តភ្លាម” តាមគំរូ “ក្រុមការងារថ្នាក់ជាតិ” (National Task Force)។

មូលហេតុទី២៖ ដោះស្រាយបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងលុបបំបាត់ “យោធិនខ្មោច”

ការចូលរួមរបស់លោកជំទាវ ជា សិរី មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំរុញប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថល ដើម្បីធានាថាយោធិនអាចប្រើប្រាស់សេវាធនាគារបាន ទោះបីស្ថិតនៅតំបន់ដាច់ស្រយាលក៏ដោយ។

យន្តការដែលអាចត្រូវបានប្រើប្រាស់រួមមាន៖

• ប្រព័ន្ធបាគង (Bakong)
• Mobile Banking
• ភ្នាក់ងារហិរញ្ញវត្ថុចល័ត
• ទូ ATM ចល័ត
• QR Code Payment នៅតាមមូលដ្ឋាន

លើសពីនេះ ប្រព័ន្ធធនាគារដែលមានការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណច្បាស់លាស់ អាចជួយលុបបំបាត់បាតុភូត “យោធិនខ្មោច” តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណជីវមាត្រ (Biometric Verification) ដូចជា ស្កេនម្រាមដៃ ឬការផ្ទៀងផ្ទាត់មុខ។

មូលហេតុទី៣៖ ការកសាងទំនុកចិត្ត និងធានាតម្លាភាព

ការដឹកនាំដោយផ្ទាល់ពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំងបី គឺជាសារនយោបាយដ៏ច្បាស់លាស់មួយទៅកាន់យោធិន និងសាធារណជនថា៖

• ប្រាក់បៀវត្សរ៍នឹងទៅដល់ដៃយោធិនពេញលេញ
• គ្មានការកាត់កងដោយខុសច្បាប់
• គ្មានការពន្យារពេល
• មានតម្លាភាពខ្ពស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រាក់បៀវត្សរ៍

ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធធនាគារ ក៏ជួយកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សាច់ប្រាក់ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការបាត់បង់ ឬអំពើពុករលួយផងដែរ។

មូលហេតុទី៤៖ ធានាតុល្យភាពរវាងតម្លាភាព និងសន្តិសុខជាតិ

សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ធ្លាប់បានលើកឡើងថា កំណែទម្រង់នេះត្រូវតែដើរទន្ទឹមគ្នារវាង “តម្លាភាព” និង “ការលាក់ការយោធា”។

ការចាត់តាំងឯកឧត្តម ទៀ សីហា មានគោលបំណងធានាថា៖

• ទិន្នន័យយោធានៅតែស្ថិតក្រោមការការពារខ្ពស់
• ធនាគារពាណិជ្ជទទួលបានតែព័ត៌មានចាំបាច់សម្រាប់ការផ្ទេរប្រាក់ប៉ុណ្ណោះ
• ប្រព័ន្ធទូទាត់ត្រូវបានរចនាឡើងដោយគិតគូរពីសន្តិសុខជាតិ

នេះមានន័យថា ការកែទម្រង់មិនត្រឹមតែផ្តោតលើប្រសិទ្ធភាពហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងការពារសន្តិសុខរដ្ឋផងដែរ។

សំណួរដែលគេសួរញឹកញាប់ (FAQ)

Q1: ហេតុអ្វីកន្លងមកយោធិនមិនអាចបើកប្រាក់ខែតាមធនាគារបានពេញលេញ?

A: ព្រោះយោធិនភាគច្រើនឈរជើងនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ដែលខ្វះសាខាធនាគារ ATM និងអ៊ីនធឺណិត។ លើសពីនេះ ក៏មានបញ្ហាសន្តិសុខទិន្នន័យយោធាផងដែរ។

Q2: តើប្រព័ន្ធថ្មីនេះអាចលុបបំបាត់ “យោធិនខ្មោច” បានដែរឬទេ?

A: អាចបាន។ ប្រព័ន្ធធនាគារដែលភ្ជាប់ជាមួយការផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណជីវមាត្រ នឹងធានាថាប្រាក់បៀវត្សរ៍ទៅដល់យោធិនពិតប្រាកដតែប៉ុណ្ណោះ។

Q3: តើយោធិននៅតំបន់ដាច់ស្រយាលអាចដកប្រាក់បានដោយរបៀបណា?

A: រដ្ឋាភិបាល និងធនាគារជាតិកំពុងសហការជាមួយធនាគារពាណិជ្ជ និងក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ ដើម្បីដាក់សេវាធនាគារឌីជីថល ទូ ATM ចល័ត និងភ្នាក់ងារដកប្រាក់នៅតាមមូលដ្ឋាន។

Q4: តើកំណែទម្រង់នេះនឹងបញ្ចប់នៅពេលណា?

A: រដ្ឋាភិបាលមិនទាន់កំណត់ពេលវេលាច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ ប៉ុន្តែការប្រគល់ភារកិច្ចទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល បង្ហាញថា វាជាការងារអាទិភាពដែលនឹងត្រូវអនុវត្តជាដំណាក់កាល។

ការប្រគល់ភារកិច្ចដល់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលទាំងបី មិនមែនជាការរៀបចំតាមបែបពិធីការនោះទេ ប៉ុន្តែជាយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងដ៏ឆ្លាតវៃរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក្នុងការជំរុញកំណែទម្រង់រដ្ឋបាល និងប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។

សរុបមក ការសម្រេចចិត្តនេះមានគោលបំណងសំខាន់ចំនួនបួន៖

1. បង្កើតយន្តការសម្របសម្រួលអន្តរក្រសួងដ៏មានប្រសិទ្ធភាព
2. ដោះស្រាយបញ្ហាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងលុបបំបាត់ “យោធិនខ្មោច”
3. កសាងទំនុកចិត្ត និងធានាតម្លាភាព
4. រក្សាតុល្យភាពរវាងតម្លាភាព និងសន្តិសុខជាតិ

ប្រសិនបើការកែទម្រង់នេះអនុវត្តបានជោគជ័យ វានឹងក្លាយជាគ្រឹះសំខាន់មួយសម្រាប់ការកសាងរដ្ឋបាលសាធារណៈទំនើប ប្រកបដោយតម្លាភាព ប្រសិទ្ធភាព និងការឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់យោធិន និងប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា។

ប្រភពព័ត៌មាន

ប្រភព	កាលបរិច្ឆេទ	ព័ត៌មានសំខាន់ៗ
ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី	១២ ឧសភា ២០២៦	សេចក្តីជូនដំណឹងលេខ ៦៨ សជណ.ស.រ ស្តីពីការកែសម្រួលសេចក្តីជូនដំណឹងលេខ ៥៦៥។
AKP (ពីមុន)	២៣ មេសា ២០២៦	សេចក្តីជូនដំណឹងលេខ ៥៦៥ ស្តីពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត	១៥ ឧសភា ២០២៦	ប្រសាសន៍ក្នុងទិវាអតីតយុទ្ធជន ស្តីពីការសិក្សាបើកបៀវត្សរ៍តាមប្រព័ន្ធធនាគារ។

កំណត់សម្គាល់៖ សូមលោកអ្នកផ្ទៀងផ្ទាត់ព័ត៌មានលម្អិតបន្ថែមតាមរយៈតំណភ្ជាប់ផ្លូវការរបស់ប្រភពនីមួយៗ។

សូមអរគុណ!